Hướng dẫn

GÕ NHANH CHỮ VIỆT TRÊN MÁY VI TÍNH

BẰNG KIỂU GÕ CVNSS4.0 VỚI BỘ GÕ EVKEY

 

Kiều Trường Lâm & Trần Tư Bình

 

 

                 I.           Giới thiệu

               II.          Toàn bộ 52 qui tắc kiểu gõ CVNSS4.0.

             III.           Vài ví dụ so sánh giữa kiểu gõ CVNSS4.0 và Telex.

            IV.           Tham khảo một bảng tóm tắt kiểu gõ CVNSS4.0.

              V.           Cách tải xuống bộ gõ EVKey tích hợp sẵn kiểu gõ CVNSS4.0.

            VI.           Vài lưu ý thêm khi dùng kiểu gõ CVNSS4.0 ở EVKey.

          VII.           Lời cuối.

 

 

I. GIỚI THIỆU.

 

   Hiện nay, khi gõ chữ Việt có dấu ở máy vi tính, nhiều người thường tải vào máy bộ gõ tiếng Việt và dùng kiểu gõ Telex hoặc VNI, … để gõ dấu phụ và dấu thanh.

Kiểu gõ Telex hoặc VNI thì dễ nhớ nhưng gõ chữ Việt không nhanh được. Chúng chỉ thích hợp cho ai thỉnh thoảng gõ chữ Việt.

 

Để giúp những ai thường gõ nhiều chữ Việt trên máy tính gõ được nhanh hơn, xin giới thiệu một kiểu gõ rất nhanh, kiểu gõ Chữ VN Song Song 4.0 (CVNSS4.0), đã được tích hợp thành công vào bộ gõ EVKey của tác giả Lâm Quang Minh.

Bạn chỉ cần tải xuống bộ gõ EVKey theo đường dẫn giới thiệu ở phần sau và gõ ngay, không cần cài đặt gì.

Gõ kiểu gõ CVNSS4.0 mà bung ra chữ Quốc ngữ, tức chữ Việt hiện nay, ở mọi môi trường.

 

Chỉ dùng kiểu gõ CVNSS4.0 ở EVKey, bạn có thể tiết kiệm thời gian gõ từ 15% đến gần 25% tùy theo văn bản có ít hay nhiều từ có vần dài. Văn bản càng nhiều từ có vần dài thì tiết kiệm càng nhiều thời gian gõ.

 

Và tiết kiệm thời gian gõ nhiều hơn nữa khi bạn cài thêm macro gõ tắt các từ bạn thường dùng vào ‘Bảng gõ tắt’ ở EVKey (ví dụ: mvt = máy vi tính, vn = Việt Nam, ...); hoặc tải cả file macro gõ tắt các từ bạn thường dùng ở các bộ gõ khác vào ‘Bảng gõ tắt’ của EVKey.

 

Ví dụ câu thơ:

"Qua phà nghiêng ngó lồng gà

Tránh quẹt thúng ghẹ người ta đứng gần".

 

Câu thơ trên gõ kiểu CVNSS4.0 thì 50 ký tự:

"Qa fal wizy woj logd gal

Trahj qetr thugj ger wujk ta dugx gand".

 

Còn gõ kiểu Telex thì 71 ký tự:

"Qua phaf nghieeng ngos loongf gal

Tranhs quetr thungs gher nguwowif ta dduwngs gaanf".

 

Một khi nắm vững 52 qui tắc kiểu gõ CVNSS4.0, ta sẽ hiểu chúng giúp tiết kiệm thời gian gõ rất nhiều ở các từ có vần dài, ví dụ như các vần: uyên, uyêt, iêng, uông, ương, … (xem chứng minh ở các phần kế tiếp).

 

Toàn bộ 52 qui tắc kiểu gõ CVNSS4.0 sẽ được trình bày chi tiết sau đây.

 

II. TOÀN BỘ 52 QUI TẮC KIỂU GÕ CVNSS4.0 VÀ VÍ DỤ

 

Lưu ý:

Để kiểu gõ ngắn gọn tối ưu, CVNSS4.0 phải có nhiều quy tắc. Các quy tắc CVNSS4.0 biến đổi qua vài tầng lớp khác nhau. Hiểu rõ quy tắc ở tầng lớp trước đó thì mới hiểu được các quy tắc ở tầng lớp theo sau. Vì vậy cần đọc chậm rãi.

Trung bình phải tốn vài giờ học nghiêm túc thì mới hiểu được những quy tắc biến đổi từ CQN qua CVNSS4.0.

 

Công thức CVNSS4.0 chia ra 2 phần:

-        Phần 1: Chữ Việt Nhanh (CVN).

-        Phần 2: Ký Hiệu Dấu (KHD).

 

Sau đây là Phần 1, Chữ Việt Nhanh.

 

II. 1. PHẦN 1: CHỮ VIỆT NHANH (CVN)

 

Chữ Việt Nhanh (CVN) là bộ chữ rất ngắn gọn nhưng vẫn còn dấu. Nó rút gọn CQN theo 5 nhóm sau:

 

1. Bỏ bớt dấu sắc ở mọi từ có chữ cái cuối là: c, p, t.

 

          Ví dụ: các = cac, úp = up, hát = hat.

 

2. Thay Y và UY

 

 

 

 

3. Thay phụ âm đầu chữ:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4. Thay phụ âm cuối chữ:

 

 

 

 

5. Rút gọn 56 vần dài “Nguyên Âm Ghép và chữ cái cuối”:

 

Đây là phần quan trọng. Xin đọc chậm.

 

CQN có 56 vần dài “Nguyên Âm Ghép và chữ cái cuối”. Mỗi vần có 3 hay 4 chữ cái như sau:

 

-        uyêt, uyên.

-        iêt, iêp, iêc, iên, iêm, iêng, iêu.

-        yêt, yên, yêm, yêng, yêu.

-        uôt, uôc, uôn, uôm, uông, uôi.

-        ươt, ươp, ươc, ươn, ươm, ương, ươu, ươi.

-        uât, uân, uâng, uây.

-        uơt, uơn, uơi.

-        oăt, oăp, oăc, oăn, oăm, oăng.

-        oet, oec, oen, oem, oeng, oeo.

-        oat, oap, oac, oan, oam, oang, oao, oai, oay.

 

56 vần này rút gọn còn 2 chữ cái mỗi vần, theo 2 bước cùng lúc như sau:

 

- Bước một, rút gọn Nguyên Âm Ghép còn một nguyên âm:

 

 

- Bước hai, và cùng lúc thay chữ cái cuối bằng chữ cái khác:

 

 

Xong, ráp các nguyên âm đã rút gọn vào các chữ cái cuối khác.

Kết quả 56 vần trên chỉ còn 2 chữ cái mỗi vần, như sau:

 

-        uyêt = yd, uyên = yl.

-        iêt = id, iêp = if, iêc = is, iên = il, iêm = iv, iêng = iz, iêu = iw.

-        yêt = id, yên = il, yêm = iv, yêng = iz, yêu = iw.

-        uôt = ud, uôc = us, uôn = ul, uôm = uv, uông = uz, uôi = uj.

-        ươt = ưd, ươp = ưf, ươc = ưs, ươn = ưl, ươm = ưv, ương = ưz, ươu = ưw, ươi = ưj.

-        uât = âd, uân = âl, uâng = âz, uây = âj.

-        uơt = ơd, uơn = ơl, uơi = ơj.

-        oăt = ăd, oăp = ăf, oăc = ăs, oăn = ăl, oăm = ăv, oăng = ăz.

-        oet = ed, oec = es, oen = el, oem = ev, oeng = ez, oeo = ew.

-        oat = od, oap = of, oac = os, oan = ol, oam = ov, oang = oz, oao = ow, oai = oj, oay = aj.

 

(Ghi chú: 4 vần: oanh, oach, uênh, uêch không rút gọn theo các quy tắc trên vì chúng đã được rút gon là: oah, oak, uêh uêk theo quy tắc số 4 ở trên, “Thay phụ âm cuối nh=h và ch=k”)

 

Ví dụ cho 56 vần rút gọn ở trên:

(gồm toàn bộ quy tắc rút gọn của 5 nhóm trên để thấy sự cực ngắn tối ưu của CVN)

 

-        tuyết = tyd, nguyễn = wỹl.

-        viết = vid, hiệp = hịf, việc = vịs, tiền = tìl, hiểm = hỉv, nghiêng = wiz, liễu = lĩw.

-        yết = id, yên = il, yểm = ỉv, yêng = iz, yếu = íw.

-        nuốt = nud, cuộc = cụs, luôn = lul, nhuộm = nhụv, uổng = ủz, ruồi = rùj.

-        lượt = lựd, cướp = cưf, bước = bưs, mướn = mứl, cườm = cừv, tưởng = tửz, rượu = rựw, lưỡi = lữj.

-        luật = lậd, khuẩn = kẩl , khuâng = kâz, khuây = kâj.

-        huớt = hơd, huỡn = hỡl, uơi = ơj.

-        ngoắt = wắd, ngoặp = wặf, hoặc = hặs, xoắn = xắl, oăm = ăv, hoẵng = hẵz.

-        toét = ted, xoẹc = xẹs, khoen = kel, ngoém = wév, nhoeng = nhez, ngoẻo = wẻw.

-        loạt = lọd, ngoáp = wof, khoác = kos, toán = tól, ngoạm = wọv, khoảng = kỏz, ngoáo = wów, xoài = xòj, xoay = xaj.

 

II. 2. PHẦN 2: KÝ HIỆU DẤU (KHD)

 

Sau khi rút gọn Chữ Quốc Ngữ để tạo thành Chữ Việt Nhanh cực ngắn như trình bày ở trên, ta dùng 18 chữ cái, gọi là Ký Hiệu Dấu (KHD), đặt ở cuối từ để thay dấu cho Chữ Quốc Ngữ và Chữ Việt Nhanh thì mới thành Chữ VN Song Song 4.0.

 

Chia ra 4 nhóm sau:

 

1. Nhóm chữ dấu Nón (â, ê, ô):

 

Chữ vốn có dấu Nón ^ ở CQN thì dấu: sắc, huyền, hỏi, ngã, nặng, thay bằng B, D, Q, G, F.

 

Vd: ấn = anb, ế = eb, ếch = ekb, biết = bidb, tốt = totb.

 

Vd: ầm = amd, quần = qand, về = ved, tiền = tild.

 

Vd: ẩn = anq, để = deq, điểm = divq, ổ = oq, tuổi = tujq.

 

Vd: vẫy = vayg, rễ = reg, nguyễn = wylg, lỗ = log.

 

Vd: vậy = vayf, hiệp = hiff, lộ = lof, ruộng = ruzf.

 

2. Nhóm chữ dấu Trăng hay dấu Móc (ă, ơ, ư):

 

Chữ vốn có dấu Trăng ᨆ hay dấu Móc ˀ ở CQN thì dấu: sắc, huyền, hỏi, ngã, nặng, thay bằng X, K, V, W, H

 

Vd: lắm = lamx, ớ = ox, ớt = otx, ứ = ux, cưới = cujx.

 

Vd: quằn = qank, cờ = cok, từ = tuk, tường = tuzk.

 

Vd: hẳn = hanv, phở = fov, xử = xuv, bưởi = bujv.

 

Vd: sẵn = sanw, giỡn = jonw, lữ = luw, lưỡi = lujw.

 

Vd: hoặc = hash, đợi = doih, lộ = lof, phượng = fuzh.

 

3. Nhóm chữ Không Dấu Phụ (a, e, i, o, u, y):

 

Chữ không dấu phụ ở CQN thì dấu: sắc, huyền, hỏi, ngã, nặng, thay bằng J, L, Z, S, R.

 

Vd: á = aj, sách = sakj, é = ej, í = ij, ý = ij, ú = uj, úy = yj.

 

Vd: à = al, hè = hel, vì = vil, còn = conl, ù = ul, tùy = tyl.

 

Vd: ả = az, rẻ = rez, tỉ = tiz, cỏ = coz, ủ = uz, quỷ = qyz.

 

Vd: đã = das, vẽ = ves, mỹ = mis, võ = vos, cũng = cugs.

 

Vd: ạ = ar, mẹ = mer, nghị = wir, vụ = vur, tụy = tyr.

 

Lưu ý: Chữ có phụ âm cuối: C, P, T thì không thêm J để chữ ngắn hơn.

             

Ví dụ:

-        ác = ac, lúc = luc.

-        ép = ep, nhíp = nhip.

-        át = at, huýt = hyt.

 

4. Nhóm chữ thanh Ngang:

(Chữ thanh Ngang là chữ không có dấu thanh: sắc, huyền, hỏi, ngã, nặng).

 

Có 3 Ký Hiệu Dấu: Y, O, P.

 

·       (dấu Nón) = Y: Chữ vốn có dấu Nón ^ (â, ê, ô) ở CQN thay bằng Y.

 

      Ví dụ:

-        âm = amy, quân = qany, phây = fayy, xuân = xaly.

-        ê = ey, quên = qeny, nguyên = wyly, nghiêng = wizy.

-        ô = oy, phôi = foiy, luôn = luly, chuông = chuzy.

 

·       (dấu Trăng) hay (dấu Móc) = O: Chữ vốn có dấu Trăng ᨆ hay dấu Móc ˀ (ă, ơ, ư) ở CQN thay bằng O.

 

Ví dụ:

-      ăn = ano, khăn = kano, khoăn = kalo, ngăn = wano.

-      ơ = oo, ơn = ono, đơn = dono, phơ = foo, ngơ = woo.

-      ư = uo, cưu = cuuo, nhưng = nhugo, phương = fuzo.

 

·       Ký Hiệu P: P không thay cho dấu nào, chỉ để không hiểu lầm chữ khác.
Ví dụ: long = logp (thêm p để không hiểu là "lỗ" vì ở CVNSS4.0 thì log = lỗ).

P đặt sau vần đã rút gọn, thanh ngang và không dấu phụ. Các vần này là: ag, ah, aj, eg, el, ev, ew, ez ,ih, oah, og, oj, ol, ov, ow, oz, ug, yh.

Ví dụ thêm:
- xoay = xajp (thêm p để không hiểu là "xá" vì ở CVNSS4.0 thì xaj = xá).
- reng = regp (thêm p để không hiểu là "rễ" vì ở CVNSS4.0 thì reg = rễ).

Đến đây đã trình bày xong toàn bộ các quy tắc biến đổi từ CQN qua CVNSS4.0.

 

III. SO SÁNH VÀI VÍ DỤ GIỮA KIỂU GÕ CVNSS4.0 VÀ TELEX

 

1) Đoạn đầu bản Tuyên ngôn độc lập khai sinh Việt Nam Dân chủ Cộng hòa năm 1945 qua kiểu gõ CVNSS4.0 và Telex:

 

Hỡi đồng bào cả nước,

"Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc".

Lời bất hủ ấy ở trong bản Tuyên ngôn độc lập năm 1776 của nước Mỹ. Suy rộng ra, câu ấy có ý nghĩa là: tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng; dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do.

Bản Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền của Cách mạng Pháp năm 1791 cũng nói:

"Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về quyền lợi, và phải luôn luôn được tự do và bình đẳng về quyền lợi".

Đó là những lẽ phải không ai chối cãi được.

 

• Kiểu gõ CVNSS4.0:

Hoiw dogd baol caz nusx,

"Tatb caz moir wujk deud sihp ra coj qyld bihl dagv. Taor hoaj cho hor nhugw qyld kogy ai coj theq xamy famr dush; trogp nhugw qyld ayb, coj qyld dush sogb, qyld tuh zo val qyld muuo caud hahr fuc".

Loik batb huz ayb ov trogp banz Tyly wony docf lapf namo 1776 cuaz nusx Mis. Sy rogf ra, cauy ayb coj ij wias lal: tatb caz cac zany tocf treny theb joix deud sihp ra bihl dagv; zany tocf naol cugs coj qyld sogb, qyld sugp suzx val qyld tuh zo.

Banz Tyly wony nhany qyld val zany qyld cuaz Cakj magr Fap namo 1791 cugs noij:

"Wujk ta sihp ra tuh zo val bihl dagv ved qyld loih, val faiz luly luly dush tuh zo val bihl dagv ved qyld loih".

Doj lal nhugw les faiz kogy ai choib cais dush.

 

Đoạn gõ kiểu gõ CVNSS4.0:

- 705 phím, tính luôn phím cách và phím: phẩy, chấm, ngoặc kép.

- 562 phím, không tính phím cách và phím: phẩy, chấm, ngoặc kép.

 

• Kiểu gõ Telex:

Howsi ddoofng bafo car nuowsc,

“Taast car moji nguowfi ddeefu sinh ra cos quyeefn bifnh ddawrng. Tajo hosa cho hoj nhuwsng quyeefn khoong ai cos theer xaam phajm dduowjc; trong nhuwxng quyeefn aasy, cos quyeefn dduowjc soosng; quyeefn tuwj do vaf quyeefn muwu caafu hajnh phusc”.

Lowfi baast hur aasy owr trong barn Tuyeen ngoon ddoojc laajp nawm 1776 cuaz nuowsc Myx. Suy roojng ra, caau aasy cos ys nghixa laf: taast car casc daan toojc treen thees giowsi ddeefu sinh ra bifnh ddawrng; daan toojc nafo cuxng cos quyeefn soosng, quyeefn sung suowsng vaf quyeefn tuwj do.

Barn Tuyeen ngoon daan quyeefn vaf daan quyeefn cura Casch majng Phasp nawm 1791 cuxng nosi:

“Nguowfi ta sinh ra tuwj do vaf bifnh ddawrng veef quyeefn lowji, vaf phari luoon luoon dduowjc tuwj do vaf bifnh ddawrng veef quyeefn lowji”.

Ddos laf nhuwxng lex phari khoong ai choosi caxi dduowjc.

 

Đoạn gõ kiểu gõ Telex:

- 865 phím, tính luôn phím cách và các phím: phẩy, chấm, ngoặc kép.

- 717 phím, không tính phím cách và phím: phẩy, chấm, ngoặc kép.

 

Tỉ lệ tiết kiệm số phím gõ giữa CVNSS4.0 và Telex:

- 18,49%, tính luôn phím cách và phím: phẩy, chấm, ngoặc kép.

- 21,61%, không tính phím cách và phím: phẩy, chấm, ngoặc kép.

 

2) Các từ có vần dài như các vần: uyên, uyêt, iêng, uông, ương, … qua kiểu gõ CVNSS4.0 và Telex:

 

CQN có nhiều từ có vần rất dài như 5 vần: uyên, uyêt, iêng, uông, ương.

Ta phải gõ rất nhiều phím các từ có 5 vần trên với kiểu gõ Telex hay VNI.

Còn với kiểu gõ CVNSS4.0 thì gõ rất ít phím các từ có 5 vần trên.

 

Thử so sánh một số ví dụ sau đây.

 

 

Tỉ lệ tiết kiệm số phím gõ giữa CVNSS4.0 và Telex: 44,32%.

 

3- Đoạn đầu Chinh Phụ Ngâm Khúc của Đặng Trần Côn qua kiểu gõ CVNSS4.0 và Telex:

 

Thuở trời đất nổi cơn gió bụi

Khách má hồng nhiều nỗi truân chuyên

Xanh kia thăm thẳm tầng trên

Vì ai gây dựng cho nên nỗi này

Trống Trường Thành lung lay bóng nguyệt

Khói Cam Tuyền mờ mịt thức mây

Chín tầng gươm báu trao tay

Nửa đêm truyền hịch định ngày xuất chinh

 

• Kiểu gõ CVNSS4.0:

Thuov troik datb noiq cono joj buir

Kakj maj hogd nhiwd noig traly chyly

Xahp cia thamo thamv tagd treny

Vil ai gayy zugh cho neny noig nayl

Trogb Truzk Thahl lugp lay bogj wydf

Koij Cam Tyld mok mitr thucx mayy

Chinj tagd guvo bauj trao tay

Nuav demy tryld hikr dihr wayl xadb chihp

 

Đoạn gõ kiểu gõ CVNSS4.0:

-        276 phím, tính luôn cả phím cách;

-        228 phím, không tính phím cách.

 

• Kiểu gõ Telex:

Thuowr trowfi daast nooir cown gios buji

Khasch mas hoofng nhieefu nooir truaan chuyeen

Xanh kia thawm thawrm taafng treen

Vif ai gay duwjng cho neen nooxi nafy

Troosng Truowfng Thafnh lung lay bosng nguyeejt

Khosi Cam Tuyeefn mowf mijt thuwsc maay

Chisn taafng guowm basu trao tay

Nuwra ddeem truyeefn hijch ddijnh ngafy xuaast chinh

  

   Đoạn gõ kiểu gõ Telex:

-        327 phím, tính luôn cả phím cách;

-        279 phím, không tính phím cách.

 

Như vậy, tỉ lệ tiết kiệm số phím gõ giữa CVNSS4.0 và Telex:

-        15,59%, khi tính luôn phím cách;

-        18,27%, khi không tính phím cách.

 

IV. THAM KHẢO MỘT BẢNG TÓM TẮT KIỂU GÕ CVNSS4.0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Có thể tham khảo một bảng tóm tắt sau đây, do độc giả Trần Thị Minh soạn.

Để in rõ: http://chuvietnhanh.sourceforge.net/BangTomTatCongThucChuVNSongSong.pdf

 

 

 

V. CÁCH TẢI XUỐNG BỘ GÕ EVKEY TÍCH HỢP SẴN KIỂU GÕ CVNSS4.0.

 

   Sau khi nắm vững 52 qui tắc kiểu gõ CVNSS4.0 ở trên, nếu bạn muốn dùng kiểu gõ CVNSS4.0 ở EVKey thì bạn có 2 cách chọn lựa tùy ý, cách nào cũng được.

 

1- Cách 1:

   Ta chỉ cần tải xuống bộ gõ EVKey tích hợp sẵn kiểu gõ CVNSS4.0 vào máy theo đường dẫn được giới thiệu sau đây và gõ ngay, không cần cài đặt gì.

   Gõ kiểu gõ CVNSS4.0 mà bung ra CQN trọn vẹn ở mọi môi trường như: email, Facebook, Word, Zalo, Messenger, v.v.

 

   Đường dẫn tải xuống bộ gõ EVKey tích hợp sẵn kiểu gõ CVNSS4.0:

http://chuvietnhanh.sourceforge.net/EVKey-CVNSS-CQN.zip

 

   Sau khi bạn nhấp đường dẫn trên thì bộ gõ EVKey tự động tải về máy. Nếu không tự tải xuống thì bạn copy đường dẫn và dán vào khung địa chỉ rồi nhấp Enter thì bộ gõ EVKey cũng sẽ tự động tải về máy. Tải xong, bạn mở thư mục bạn vừa tải về; rồi nhấp chuột phải, chọn Extract Here để giải nén file (ở đây, có thể dùng WinRAR hoặc 7-Zip, WinZip, v.v… để giải nén). Bạn sẽ có được một thư mục mới ‘EVKey-CVNSS-CQN’, rồi bạn mở thư mục này lên,  sẽ hiện ra Hình 1.

 

 

Hình 1- Thư mục ‘EVKey-CVNSS-CQN’.

 

   Bạn nên chọn phiên bản ‘EVKey64-CVNSS-CQN’ vì nó cho phép gõ được ở hầu hết các môi trường. Chỉ khi nào gõ không bung ra chữ Việt thì mới chọn ‘EVKey32-CVNSS-CQN’.

 

   Nhấp file ‘EVKey64-CVNSS-CQN’, trang chính của EVKey sẽ hiện ra như Hình 2.

 

Hình 2- Trang chính EVKey khi dùng kiểu gõ CVNSS4.0.

 

   Khi trang chính hiện ra, ta có thể gõ kiểu gõ CVNSS4.0 để bung ra chữ Việt.

 

2- Cách 2:

   Những ai đã và đang dùng EVKey mà không thích tải xuống bộ gõ EVKey tích hợp sẵn kiểu gõ CVNSS4.0 ở đường dẫn trên thì có thể tải xuống phiên bản mới nhất EVKey từ trang nhà chính thức http://evkeyvn.com.

Tải xuống xong, bạn vào http://chuvietnhanh.sourceforge.net/evkmacro.txt  thì sẽ thấy danh sách gần 30 nghìn macro âm tiết có nghĩa lẫn không có nghĩa trong tiếng Việt được chuyển đổi từ kiểu gõ Cvnss4.0 qua CQN.

   Bạn copy toàn bộ danh sách và cho vào file ‘evkmacro.txt’ ở bộ gõ EVKey mà bạn đang dùng là bạn có thể gõ kiểu gõ CVNSS4.0 để bung ra chữ Việt.

 

VI. VÀI LƯU Ý THÊM KHI DÙNG KIỂU GÕ CVNSS4.0 Ở EVKEY

 

1- Cách cài thêm macro các từ thường dùng vào “Bảng gõ tắt” ở EVKey.

   Bạn sẽ tiết kiệm thời gian gõ nhiều hơn nữa, khi cài thêm macro gõ tắt các từ bạn thường dùng vào ‘Bảng gõ tắt’ ở EVKey (ví dụ: mvt = máy vi tính, vn = Việt Nam…). Hoặc bạn có thể tải cả file macro gõ tắt các từ bạn thường dùng ở các bộ gõ khác vào ‘Bảng gõ tắt’ của EVKey.

 

   Các bước thực hiện:

-        Nhấp nút ‘Bảng gõ tắt’ ở màn hình chính EVKey, sẽ hiện ra bảng ‘Macro Definition’ như Hình 3.

-        Gõ chữ ‘mvt’ vào ô ‘Thay thế’. Gõ chữ ‘máy vi tính’ vào ô ‘Cho’. Tiếp đó là nhấp nút ‘Thêm’ thì macro ‘mvt = máy vi tính’ sẽ được lưu vào EVKey.

-        Còn khi muốn tải cả file macro gõ tắt các từ mà bạn thường dùng ở các bộ gõ khác vào ‘Bảng gõ tắt’ của EVKey thì nhấp nút ‘Tải từ file…’; sau đó bạn chọn file macro gõ tắt các từ bạn thường dùng để đưa vào EVKey (hoặc nhập chúng vào file ‘evkmacro.txt’).

 

Hình 3- Trang ‘Macro Definition’ (Định nghĩa gõ tắt) của EVKey.

 

2- Gõ 4 phụ âm đầu chữ Ch, Nh, Th, Tr bằng 1 phím số.

   CQN có nhiều từ có phụ âm kép đầu chữ là: Ch, Nh, Th, Tr.

   Để giúp gõ nhanh hơn nữa, chúng tôi đã cài sẵn thêm gõ chỉ 1 phím số thay cho các từ có 4 phụ âm kép này, theo thứ tự là 4, 5, 6, 7. Ai thích thì dùng.

 

- 4 = ch. Vd: Gõ chuj = chú, hoặc gõ 4uj = chú, đều được.

- 5 = nh. Vd: Gõ nhal = nhà, hoặc gõ 5al = nhà, đều được.

- 6 = th. Vd: Gõ thizy = thiêng, hoặc gõ 6izy = thiêng, đều được.

- 7 = tr. Vd: Gõ truzv = trưởng, hoặc gõ 7uzv = trưởng, đều được.

 

3- Làm sao có chữ cái Y, Ă, Â, Đ khi chúng đứng một mình ở CQN?

• Để có chữ cái Y đứng một mình ở CQN, ta gõ ii = y.

Lý do: CQN có khuyết điểm là cùng âm /i/ nhưng khi thì viết Y (kỳ, lý…), khi thì viết I (thi, trí…).

Ở CVN và CVNSS4.0 thì quy định là I thay Y, Y thay UY, chỉ vần AY, ÂY giữ nguyên AY, ÂY.

Ví dụ:

- Gõ sis = sĩ, gõ siis = sỹ.

- Gõ ti = ti, gõ tii = ty, gõ ty = tuy, gõ tay = tay, gõ tayq = tẩy.

 

• Để có chữ cái Ă đứng một mình ở CQN, ta gõ a8 = ă.

• Để có chữ cái  đứng một mình ở CQN, ta gõ a6 = â.

• Để có chữ cái Đ đứng một mình ở CQN, ta gõ d9 = đ hoặc dd = đ.

 

4- Làm sao gõ xen kẽ giữa tiếng Việt và ngoại ngữ (Anh, Pháp,...)?

Nếu cần gõ xen kẽ giữa tiếng Việt và ngoại ngữ (Anh, Pháp,...) thì nhấn phím "Ctrl" xong gõ phím "Shift" thì bộ gõ EVKey sẽ tự động chuyển đổi qua lại chế độ E/V (E: English, V: Việt)

 

VII. LỜI CUỐI.

 

   • Kiểu gõ cao cấp CVNSS4.0 tuy nhiều hơn kiểu gõ Telex, VNI... 40 qui tắc nhưng giúp tiết kiệm thời gian gõ từ 15-25%.

 

Kiểu gõ này ra đời vào tháng 3/2020, chính thức nhận được giấy chứng nhận bản quyền số 1850/2020/QTG từ Cục Bản quyền tác giả thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

 

Vài tuần sau đó, nó đã được lập trình viên Hoàng Hà (ở Nhật Bản) tích hợp vào công cụ chuyển đổi trực tuyến qua lại giữa CQN, CVN và CVNSS4.0. Bạn có thể vào http://chuvnsongsong.com

gõ kiểu CVNSS4.0 vào khung CVNSS4.0 mà vẫn bung ra CQN trọn vẹn, rồi sao chép (copy) kết quả và dán vào bất cứ nơi nào.

Khi cần gõ ngoại ngữ như tiếng Anh (ví dụ chữ "Web" thì ta gõ chữ Web vào khung CQN. (Nếu gõ chữ Web vào khung CVNSS4.0 thì nó sẽ bung ra ở khung CQN là Nghế).

 

Nay kiểu gõ CVNSS4.0 được chúng tôi tích hợp vào bộ gõ EVKey để dùng trên máy vi tính. Lý do chỉ mới tích hợp được vào EVKey là vì ‘Bảng gõ tắt’ của bộ gõ này có dung lượng lớn, chứa đựng được toàn bộ danh sánh gần 30 nghìn âm tiết có nghĩa lẫn không có nghĩa ở kiểu gõ CVNSS4.0 đổi qua CQN.

Mặc dù EVKey là một phiên bản được lập trình viên Lâm Quang Minh phát triển dựa trên mã nguồn mở của Unikey nhưng EVKey có những tính năng vượt trội hơn cũng như giải quyết được rất nhiều vấn đề mà Unikey không làm được.

 

Chúng tôi rất mong được hợp tác với các chuyên viên CNTT trong việc thiết kế hoặc tích hợp kiểu gõ CVNSS4.0 vào các ứng dụng khác dùng trong những môi trường như: điện thoại, Android, iOS, máy vi tính, máy tính bảng, v.v.

 

Sau cùng, chúng tôi mong nhận được góp ý của độc giả, cũng như chân thành cảm tạ các bạn giúp phổ biến bài viết này.

 

• Hỏi: Vì sao kiểu gõ CVNSS4.0 tiết kiệm thời gian gõ từ 15% đến gần 25%?

 

Đáp: Đó là vì kiểu gõ CVNSS4.0 có tất cả 52 qui tắc.

Trong đó, 34 qui tắc đầu tiên là rút gọn chữ Quốc ngữ (CQN) thành Chữ Việt Nhanh (CVN), một kiểu chữ Việt cực ngắn nhưng vẫn còn dấu phụ và dấu thanh.

Ví dụ:

- Phụ âm đầu chữ: F thay PH, Q thay QU, C thay K, K thay KH, Z thay D, D thay Đ, J thay GI, G thay GH, W thay NG-NGH.

- Phụ âm cuối chữ: G thay NG, H thay NH, K thay CH.

- Rút gọn 52 vần ‘Nguyên âm ghép và chữ cái cuối’ vốn có từ 3 hay 4 chữ cái xuống còn 2 chữ cái mỗi vần.

- V.v…

 

34 qui tắc đầu tiên này giúp ta tiết kiệm thời gian gõ.

 

Và 18 qui tắc còn lại thì dùng chữ cái, gọi là Ký Hiệu Dấu (KHD), thay thế dấu phụ và dấu thanh cho CQN và CVN. Chúng cũng góp phần tiết kiệm thời gian gõ.

Ví dụ:

- Nhóm dấu Nón ^: B, D, Q, G, F. (thay cho Sắc, Huyền, Hỏi, Ngã, Nặng).

- Nhóm dấu Móc ˀ hay dấu Trăng ᨆ: X, K, V, W, H. (thay cho Sắc, Huyền, Hỏi Ngã, Nặng).

- Nhóm không dấu phụ: J, L, Z, S, R. (thay cho Sắc, Huyền, Hỏi Ngã, Nặng).

- V.v…

 

• Hỏi: Vì sao kiểu gõ CVNSS4.0 phải cần đến 18 qui tắc KHD để thay thế dấu phụ và dấu thanh, trong khi Telex hay VNI chỉ có 12 qui tắc?

 

Đáp: Chính nhờ có 18 qui tắc KHD cho nên chúng giúp tiết kiệm số phím gõ.

Ví dụ:

- Chữ ‘ế’: Telex gõ ees, VNI gõ e61, CVNSS4.0 gõ eb. (B = dấu nón + sắc).

- Chữ ‘ồ’: Telex gõ oof, VNI gõ o62, CVNSS4.0 gõ od. (D = dấu nón + huyền).

- Chữ ‘ở’: Telex gõ owr, VNI gõ o73, CVNSS4.0 gõ ov. (V = dấu móc + hỏi).

- Chữ ‘nữ’: Telex gõ nuwx, VNI gõ nu74, CVNSS4.0 gõ nuw. (W = dấu móc + ngã).

- Chữ ‘lặn’: Telex gõ lawjn, VNI gõ la85n, CVNSS4.0 gõ lanh. (H = dấu trăng + nặng).

 

 

© Kiều Trường Lâm & Trần Tư Bình (phiên bản ngày 23-12-2025)

- Kiều Trường Lâm. Email: kieutruonglam@gmail.com

- Trần Tư Bình. Email: tubinhtran@gmail.com

 

1- Vài hàng tiểu sử tác giả Kiều Trường Lâm:

 

-        Sinh năm 1986 tại Tuy Hòa, Phú Yên, Việt Nam.

-        Chỗ ở hiện tại: Hà Nội, Việt Nam.

-        Học vấn: Cử nhân Quản trị Kinh doanh, chuyên ngành Marketing, Đại học Kinh Tế Huế.

-        Công việc: Mậu dịch quốc tế.

 

2- Vài hàng tiểu sử tác giả Trần Tư Bình:

 

-        Sinh năm 1954 tại Đà Nẵng, Việt Nam.

-        Chỗ ở hiện tại: Thành phố Sydney, Úc.

-        Học vấn: Tốt nghiệp Đại học Tổng hợp Tp.HCM, 1977, ngành Ngữ Văn. Tốt nghiệp Cao đẳng Sư phạm Tiểu Học Đà Nẵng, 1974.

-        Công việc ở VN: Giáo viên Văn trường THPT cấp 3 Lý Thường Kiệt, Tp.HCM, từ 1977-1980.

-        Công việc ở Úc: Làm việc ở Bưu Điện Úc, từ 1982 đến 2025. Cuối tuần, dạy Việt ngữ ở Liên trường Văn hóa VN Sydney, từ 1986 đến 2016.

-        Quản trị trang mạng Chữ Việt Nhanh http://chuvietnhanh.sf.net

 

*****

· Đường dẫn để in và xem bài này:
http://chuvietnhanh.sourceforge.net/GoNhanhChuVietTrenMayViTinhBangKieuGoCVNSS4.0VoiBoGoEVKey.pdf

Hoặc:

http://chuvietnhanh.sourceforge.net/GoNhanhChuVietTrenMayViTinhBangKieuGoCVNSS4.0VoiBoGoEVKey.doc

 

· Mã QR để in và xem bài này:

 

 

· Đường dẫn để xem bài này trên mạng:

http://chuvietnhanh.sourceforge.net/GoNhanhChuVietTrenMayViTinhBangKieuGoCVNSS4.0VoiBoGoEVKey.htm

 

 

 

 

Về Trang Chính: Chữ Việt Nhanh

http://chuvietnhanh.sourceforge.net