|
Lời giới thiệu
Để giúp bạn nhớ được
dễ dàng các qui ước gõ tắt trong bài “Phương
pháp mới gõ tắt chữ Việt”, xin giới
thiệu một truyện ngắn hay và cảm
động “Giọt lệ Chelsea” của nhà văn Lê
Hữu, được viết bằng các qui ước
gõ tắt tăng dần từ ít đến nhiều.
Truyện này bắt nguồn từ những
trang nhật ký của cô Chelsa Clinton, con gái của ông bà
Bill Clinton, cựu Tổng Thống Mỹ, nhân chuyến
viếng thăm Việt Nam vào cuối năm 2000.
Đọc xong truyện, bạn sẽ nhớ
được các qui ước gõ tắt. Nay bạn
chỉ cần tải xuống WinVNKey và bật các tùy
chọn theo như hướng dẫn trong bài “Phương
pháp mới gõ tắt chữ Việt” là có thể tiết
kiệm hơn 40% thời gian gõ.
Tóm tắt các qui ước gõ tắt
được ghi lại ở cuối bài để
tiện tham khảo.
***
Nghĩa ghé tôi, mang theo tờ báo
Mỹ. Hắn chỉ tay vào tấm ảnh trên trang
nhất của tờ báo. Một đám đông
người Việt vây kín ông Clinton
trên đường phố Sài Gòn.
“Đây fải ( f = ph ) là
tấm ảnh đẹp nhất, gây ấn tượng
mạnh mẽ nhất của năm hai ngàn đó,”
Nghĩa nói.
Trong ảnh, tôi nhìn thấy nhiều khuôn mặt trẻ
trung, háo hức, những đôi mắt mở to sáng
rỡ, những miệng cười đầy vẻ
thích thú, đang cố chồm người, vươn tay
về fía Tổng thống Mỹ để
được bắt tay ông, chạm được vào
người ông. Những bàn tay bám trên vai, trên cánh tay ông.
Tổng thống cao lớn, nổi bật giữa đám
đông, nụ cười rạng rỡ, hai cánh tay
vươn ra đón bắt những bàn tay, trông giống
như một thần tượng nhạc trẻ hay ngôi
sao bóng tròn được các ‘fan’ cuồng nhiệt zàn ( z = d ) chào.
“Bánh xe lịch sử quay nhanh thiệt, anh thấy không?,” giọng Nghĩa dầy ( d = đ ) fấn khích sôi nổi, “ Chỉ
sau một vòng hai mươi lăm năm, mà mọi
chuyện dều dảo ngược hết tất cả.
Cảnh chen lấn và những cái bắt tay hăm hở,
vồ vập dó có ý nghĩa jì ( j = gi ) nếu không fải là: Rất vui
mừng dược dón tiếp ông. Chúng ta là bạn thôi.
Hãy dến với chúng tôi! Hãy júp chúng tôi! Dứng về fía
chúng tôi!...”.
“Tấm ảnh này có ý ngĩa ( Bỏ bớt h ở phụ âm
đầu chữ: gh và ngh )
dặc biệt,”
tôi nói, “nhưng theo tôi thì vẫn chưa hẳn là dã gây
ấn tượng mạnh nhất.”
“Thế anh muốn nói tới cái jì khác?" Ngĩa nhíu mày
hỏi. “Bài ziễn văn của ông Clinton dọc ở Hà nội
chắc? ”
“Cũng chưa hẳn," tôi trả lời. “Bài
ziễn văn và những cái bắt tay dó có thể doán trước
dược. Fải là một cái jì khác thật bất
ngờ.”
“Chịu. Vậy theo anh là cái jì?” Ngĩa hỏi.
“Thực ra thì cảm xúc mỗi người có khác nhau,”
tôi cười. “Tôi ít dọc báo, mà chỉ xem ti vi thôi. Có
một hình ảnh chỉ xuất hiện trên màn hình có
mấy jây dồng hồ thôi nhưng thật là bất
ngờ, và nói như cậu, dã gây cho tôi ấn
tượng thật là mạnh mẽ. Dó là những jọt
nước mắt trên khuôn mặt của một cô gái
Mỹ hai mươi tuổi, cô Chelsea, con gái của ông bà
Clinton, khi cô dứng cạnh bố mẹ tại một
nơi dang dược dào xới dể tìm hài cốt của
một fi công Mỹ. Cô gái dưa tay quệt những
jọt nước mắt dang chảy zài trên má. Một
tay fóng viên người Mỹ cũng dã chụp dược
tấm ảnh này. Một tấm ảnh có ý ngĩa
gấp nhiều lần một bài báo zài.”
“Em có xem ti vi nhưng mà không dể ý tới cảnh dó, và cũng chưa dược thấy
tấm ảnh ấy...”
“Hôm dó là ngày dầu của chuyến viếng thăm
Việt Nam.
Ông bà Clinton
dược hướng zẫn dến một cái làng
nhỏ ở ngoại ô Hà nội là nơi dang tiến hành
việc dào xới dể truy tìm hài cốt của một
fi công Mỹ bị bắn rơi vào năm 1967. Tất
nhiên dây cũng chỉ là một màn zàn zựng nặng
fần trình ziễn như những màn trình ziễn
trước dó, lần này chắc
fải chu dáo hơn nhiều vì dích thân ngài Tổng
Thống Mỹ dến tận hiện trường xem
xét. Ông Clinton dứng jữa hai người con trai của
viên fi công xấu số, dang chăm chú lắng nge ‘báo cáo’
về ziễn tiến khúc fim chiếc máy bay F-105 của
không lực Hoa Kỳ bị bắn rơi ba mươi ba
năm về trước, và quá trình tìm ciếm ( c = k ) hài cốt của viên Trung Tá
fi công tử trận. Chỗ ông dứng là một gò
dất cao, nhìn xuống fía bên zưới là ku
( k = kh ) vực
dang dược dào xới. Một toán công nhân người
Việt và Mỹ dang ‘kẩn trương’ làm việc. Chelsea và mẹ cô
dứng fía sau ông bố. Và cô dã kóc, và dưa tay quệt
những jọt nước mắt trào ra từ kóe
mắt... Ống cính quay fim dã tình cờ thu dược
cảnh dó.”
“Kông fải tình cờ dâu. Mấy tay fóng viên Mỹ
‘nhạy’ lắm. Rồi sao nữa, anh cể tiếp di?”
“Có vậy thôi... Chẳg ( Bỏ bớt n ở phụ âm cuối chữ: ng và nh )
ai có thể
biết dík ( k = ch, khi ch ở cuối chữ ) xác
dược nhữg ý ngĩ trog dầu cô gái Mỹ trog jây
fút dó, nhưg chắc chắn là cô dã fải xúc dộg gê
gớm. Nếu dó là nhữg jọt nước mắt
của tôi hay của cậu, hay của bất cứ
người dàn ôg dàn bà nào có mặt trog suốt chìw ( iw = iêu hoặc yêu, ưw = ươu, ow = oao, ew = oeo )
zài của cuộc chiến trah ấy thì cũg
chẳg có jì dặc biệt lắm. Thế nhưg dây
lại là nhữg jọt nước mắt của
một cô gái trẻ, mà lại là gái Mỹ, năm nay
vừa dúg hai mưj
( ưj = ươi, uj = uôi, oj = oai, aj = oay, âj = uây ) tủj, ngĩa là cô sah sau dẻ
muộn dến năm năm sau ki cuộc chiến trah Việt
Nam
cết thúc. Chắc chắn là cô bé ấy dâu có hỉw jì
nhìw về cuộc chiến lạ lùg này...”
***
Ít ngày sau, Ngĩa mag dến cho tôi một thứ kác,
lần này kôg fải là tờ báo mà là nhữg trag jấy
rời.
“Em có cái này cho ah," Ngĩa nói, dưa tôi một tờ. “Ah
dọc thử coi.”
Cầm tờ jấy Ngĩa dưa, tôi kôg doán ra
dược là thứ jì. Dọc lướt qua ít hàg, tôi
ngước lên hỏi hắn:
“Cậu lấy cái này ở dâu ra vậy?”
“Trên internet. Tìm cái kác lại gặp cái này. Cho nên em in ra cho
ah.”
“Thiệt hay jả dây?” tôi hỏi tíf ( if = iêp, ưf = ươp, of = oap ).
“Chịu," hắn trả lời. “Làm sao mà bíd ( id = iêt hoặc yêt, yd = uyêt, ưd = ươt, ud = uôt, ăd = oăt, âd = uât, od = oat, ơd = uơt, ed = oet ) dược.
Chuyện ở Mỹ mà, cái jì cũg thật, cái gì cũg
jả dược hết. Em ngĩ là ah thík nó thì em mag
lại ah coi cho vui vậy thôi.... Còn dây là tấm ảh mà
ah nói. Có dúg ảh này kôg?” Ngĩa dưa thêm cho tôi một
tờ kác. Tấm ảh in lại cũg ká rõ.
“Dúg dấy. Thì cậu cứ dưa hết một lần
cho tôi coi nào. Làm cái trò jì mà cứ thậm thà thậm thụt
vậy.”
“Dâu có dược," Ngĩa lúc lắc dầu, cừj cừj.
“Nhữg cái này tiền kôg, dâu có cho ah free dược.”
Nói vậy nhưg rồi hắn cũg dưa hết cho
tôi. Tôi nhìn nhữg trag jấy zày dặc chữ mà Ngĩa
gọi là “nhữg trag nhật cý của Chelsea.”
“Dã gọi là nhật cý thì sức mấy mà lọt ra ngòj ( nhắc
lại ở trên: oj = oai, aj = oay, âj = uây, ưj = ươi, uj = uôi ) dược,
tôi ngi quá.” tôi nói .
“Chelsea
dưa cho một cô bạn dọc, và cô này sau dó dã cho fổ
biến trên mạg internet. Ah cứ dọc di rồi bíd.”
“Fải côg nhận là cậu tài thật. Dúg là chuyên viên
sưu tầm tin tức.”
“Tài cán jì dâu,” Ngĩa nói, “một dứa bé cũg làm dược.
Ah chỉ cần gõ mấy chữ ‘Chelsea Clinton, Vietnam
visit’ trog cái kug Search trên màn computer là ra hết. Thời
dại bùg nổ thôg tin mà.”
Tôi có dược trog tay sớm nhất bài nói chuyện
của ôg Clinton
tại Hà Nội cũg là nhờ Ngĩa. Lần này
hắn còn in thêm cho tôi mấy tấm ảh dặc bịd
về chuyến di Vịd Nam của ôg Clinton: ảh ôg zỵd ( nhắc lại: z = d, yd = uyêt ) hàg
quân zah zự zàn chào, ảh ôg và doàn tùy tùg ngồi trog
một tịv ( iv = iêm hoặc yêm,
uv = uôm , ưv = ươm, ăv = oăm, ov = oam, ev = oem ) fở
ở Sài Gòn, ảh bà Hillary và Chelsea tưj cừj dội
nhữg chiếc nón lá, ảh ja dìh Clinton vẫy tay chào
tạm bịd zân Sài Gòn trước ki dáp Air Force One về
lại Mỹ, và tất nhiên cả tấm ảh có
nhữg jọt nước mắt của Chelsea nữa.
Tối dó, trước ki lên jườg ngủ, tôi dã
bỏ ít thì jờ dể dọc nhữg trag jấy
Ngĩa dưa. Lứd qua nhữg doạn tả tìh tả
cảh, nhữg tên tủj một vài ngừj bạn trai
của Chelsea, nhữg ah chàg Matthew,
Andrew và Jeremy nào dó, tôi chú ý nhữg doạn zứj dây:
. . . . .
Thứ Bẩy, 18/11/2000
Mìh dứg cạh mẹ trog lúc bố dứg jữa Daniel
và David, hai ngừj con trai của Trug tá Lawrence Evert. Bố dag lắg nge
Daniel cể lại với jọg ngẹn ngào nhữg hìh
ảnh cúj cùg về ngừj cha mà ôg ta vẫn còn jữ dược
trog trí nhớ. “Tôi còn nhớ rõ hôm ấy là một ngày hè
oi ả vào cúj thág Bẩy năm 1967, cả nhà tôi ra
tận fi trừz ( ưz = ương, uz = uông, ăz = oăng, âz = uâng, oz = oang, iz = iêng hoặc yêng ) ở
Foenix, Arizona
dể tiễn bố tôi sửa soạn bay di Nam Vịd Nam.
Ôg ấy chậm rãi bước lên thag máy bay, và chậm
rãi quay lại vẫy vẫy chúg tôi trước ki
bước vào lòg máy bay. Rồi bố tôi biến mất.
Ôg kôg bao jờ về lại nữa, và dó dúg là lần cúj
cùg chúg tôi dược nhìn thấy bố.” Daniel nói ki
ấy ôg mới 8 tủj và David, ngừj em của ôg,
mới 6 tủj. “Mẹ tôi cể, năm ngày sau ki máy bay
bố tôi bị bắn rơi, Elizabeth, dứa em gái út
của chúg tôi ra dời. Trước dó,
bố có gọi diện thọj về nhà thăm hỏi
mẹ tôi và nói là ôg zự tíh trở về Arizona sau fi vụ ấy dể cịp
có mặt trog ngày sih của nó. Elizabeth chẳg bao jờ bíd
mặt bố tôi.”
Dến dây thì Daniel làm cho mìh fải kóc thật. Mìh cố cềm
lòg nhưg nước mắt cứ ứa ra kôg sao
ngăn lại dược, và cảh vật trước
mắt mìh bỗg nhòa di. Mìh lau vội nước mắt,
nhưg có mấy fụ nữ ngừj Vịd ở
gần dó trôg thấy. Họ cứ nhìn mìh chằm
chằm. Chẳg bíd họ ngĩ jì. Trôg họ có vẻ
quê mùa và hiền làh quá. Vài ngừj trog số họ
dội nhữg chiếc nón lá cũ cỹ, di chân dất,
quần áo lấm bẩn. Mìh quay sag mẹ, thấy kuôn
mặt mẹ lặg il ( il = iên hoặc yên, ưl = ươn, ul = uôn, ăl = oăn, âl = uân, ol = oan, ơl = uơn, el = oen, yl = uyên ).
Dôi mắt mẹ zấu sau cặp cíh den nhưg mìh
chắc là mắt mẹ cũg dỏ hoe. Mẹ vẫn
hay deo cíh den như vậy. Mọi ngừj vẫn cứ tửz
mẹ là ngừj fụ nữ cứg cỏi lắm,
nhưg thực ra chỉ có mìh mìh bíd là mẹ rất
nhạy cảm và zễ xúc dộg. Mẹ lại mới
nhận dược tin vui dược bầu vào gế thựz
ngị sĩ của tỉw bag New York tầl trước.
Bố mẹ ôm nhau mừg rỡ. Cả nhà dều vui,
nhất là bố. Buddy cũg vui nữa, cứ lẩl
quẩn bên mẹ, ngúc ngoắc cái duj. Mẹ fải trả
lời nhìw cú dịl thọj từ kắp nơi gọi
dến chúc mừg... Chú El Gore* thì kôg bíd thế nào, lịw có
thắg nổi kôg, bố cứ lo cho chú ấy. Ngày mìh
về chắc là dã có cết quả.
Bắt chứs ( ưs = ươc, us = uôc, ăs = oăc, os = oac, is = iêc ) mẹ, mìh cũg lấy cíh mát
deo vào. "Cô kóc à, Chelsea?" Nge tíz hỏi, mìh quay sag và
nhận ra David. Ôg ta dứg cạh mìh từ lúc nào.
Rồi ôg ta bỗg hỏi: “Có fải tên của cô
dược lấy từ bài hát Chelsea Morning của Joni
Mitchell kôg?” Mìh gật dầu, ngạc nhil, hỏi sao ôg ta
bíd. David mỉm cừj và nói ôg ta còn bíd nhìw chỵl ( nhắc lại:
yl = uyên ) kác
về mìh. Mìh tíh hỏi còn chỵl jì nữa, nhưg thôi.
David nói ôg ta thík cái tên ấy và hỏi ai dặt cho mìh
vậy. Mìh trả lời: “Cũg kôg rõ nữa, chắc là
mẹ. Mẹ tôi nói dó là tên của bài hát mà bố và
mẹ dều iw thík thuở hai ngừj mới qen ( Bỏ bớt u ở qu ) nhau.” David nói: “Thế thì cô fải
cám ơn mẹ cô. Mẹ tôi cũg thík bài hát dó nhưg bà
kôg ngĩ ra vịs
( nhắc
lại: is = iêc, ưs = ươc, us = uôc, ăs = oăc, os = oac ) dặt tên nó cho dứa em gái tôi.”
Mìh thấy ôg ta nói chỵl vui vui. Rồi David lại
hỏi: “Bủj ság cô là Chelsea,
thế thì bủj chìw, bủj tối cô vẫn là Chelsea mà kôg fải
là ngừj nào kác chứ?” Mìh kôg hỉw rõ lắm ôg ta múl
nói jì, nhưg cũg trả lời: “Ság trưa chìw tối
jì cũg vậy thôi, dâu có jì thay dổi.” “Chắc chắn
như vậy chứ?” ôg ta cừj và hỏi tíf. Mìh sợ
câu hỏi ấy có thể là cái bẫy nên chỉ mỉm
cừj, kôg trả lời.
Bố dag nói jì dó với Daniel, chỉ tay xúz ( nhắc lại:
uz = uông, ưz = ương, ăz = oăng, âz = uâng, oz = oang, iz = iêng hoặc yêng ) ku
vực dag dựs dào xới, nhữg tảg dất bùn
dỏ qạk ( nhắc lại: Bỏ bớt u ở qu , và
k = ch khi ch ở cuối chữ ) . “Cô bíd kôg,” David nói,
“có một zạo, lúc còn nhỏ, hai anh em tôi vẫn cứ
ngĩ là bố còn sốg, và cứ bàn tíh với nhau làm
cák nào dến dựs Vịd Nam dể jải cứu
bố ra kỏi nhà tù và dưa bố về lại nhà,
jốg như là nhữg chàg hịf sĩ trừ jan zịd
bạo vậy. Thật bùl cừj! (Mìh chẳg thấy
chút gì gọi là bùl cừj cả). Chúg tôi nói với
mẹ, nhưg mẹ chỉ im lặg, chẳg nói gì.
Mẹ thừz zắt chúg tôi dến nhà thờ cầu ngỵl
cho bố... Dến ki lớn lên một chút, tôi hỉw
rằg vịs ấy kôg thể nào thực hịl dựs,
và tôi cũg hỉw dựs sự im lặg của
mẹ tôi. Mẹ tôi dã im lặg như thế súd ( nhắc lại: ud = uôt, id = iêt hoặc yêt, yd = uyêt, ưd = ươt, ăd = oăt, âd = uât, od = oat, ơd = uơt, ed = oet ) bao
năm. Bà sốg lặg lẽ như một cái bóg,
hầu như kôg múl tíf xúc, chỵl trò với
bất cứ ai về sự vắg mặt lâu năm
của bố tôi, làm như là ôg dã chết rồi vậy,
mà dúg là ôg chết thật. Mãi cho dến lúc kôg có mặt
bố tôi trog số nhữg ngừj tù cúj cùg dựs trả
về, lần lựd bứs xúz thag máy bay, tôi hỉw là
mọi chỵl dã thực sự cết thúc, như là chíl
trah dã cết thúc, và cũg zập tắt hòl tòl nìv hy
vọg của mẹ tôi. Elizabeth,
dứa em gái út của tôi cũg ít nói ít cừj jốg
như mẹ tôi vậy. Dôi lúc tôi kôg hỉw dựs nó.”
David nói với jọg dều dều như ngừj nói
một mìh. Nứs măt ( Bỏ
bớt dấu sắc ở các chữ có fụ âm cuối chữ
là t, c, p, k, d, s, f ) mìh lại múl ứa ra, nhưg
luc này mìh dã deo cíh mat nên ôg ta kôg thể bid dựs. Mìh
chẳg bid nói jì thêm nên chỉ im lặg…Thế rồi
David nói thêm: “Tôi tin là bố tôi sẽ rât vui sứz ki mà
nhữg con trai của ôg sau cùg dã tới dựs nơi dây
dể dưa ôg về lại qê nhà, cề cận mẹ
tôi.” Thực tế, ngừj ta chỉ dưa về dựs
nhữg mẩu xưz vụn, mìh ngĩ, và mìh chỉ bid
nói fụ họa: “Tôi cũg tin là như vậy.”
Im lặg một chut, David nói: “Tôi có vật này cho cô.” Ôg ta
lấy ra từ trog túi áo một cái túi nhỏ, zẹp,
jốg như là cái bao dựg cíh deo măt vậy, rồi
ôg ta từ từ rut ra một chis lựs bằg nhôm. “Chis
lựs này dựs làm bằg một mảh cim kí từ
chis máy bay bị bắn rơi của bố tôi ngay
tại chỗ này. Nhữg ngừj thợ thủ côg Vịd
Nam
ở dây dã làm thàh nhữg sản fẩm xih xắn là
nhữg chis nhẫn và nhữg chis lựs như thế
này dây. Tôi có ý dịh tặg nó cho một fụ nữ nào
dó trog chýl di này.” David mỉm cừj, nhìn thẳg vào măt mìh: “Ki
nãy tôi thấy cô kóc vì câu chỵl của bố tôi, và bây
giờ tôi múl tặg cô chis lựs này. Chăc cô kôg từ
chối chứ?” Mìh ngạc nhil: “Nhưg dây là cỷ
vật của ôg và ja dình, tôi dâu có thể lấy dựs...”
“Cô dã chia sẻ chut it cỷ nịv về bố tôi nên tôi
cũg múl cô cùg chia sẻ với chúg tôi nhữg cỷ
vật này.” David nói và nhẹ nhàg dặt chis lựs vào lòg
bàn tay, xoè ra trưs mặt mìh trog một dág vẻ
trịh trọg. Mìh hơi lúg túg nhưg rồi kôg hỉw
sao mìh lại cầm lấy chis lựs ấy, và cả
cái bao dựg lựs nữa. “Tôi sẽ jữ mãi vật
này,” mìh nói nhỏ.
Sau dó, David bưs lại nge bố nói chỵl.
Bố ngỏ lời ken ngợi và cám ơn tól côg nhân
Mỹ-Vịd dag làm vịs ở dây. Măt bố cũg
rớm lệ, và jọg bố nge run run, có lẽ cũg
vì cảm dộg.... Vẫn còn hơn 1,500 ngừj líh
Mỹ mât tik ngĩa là vẫn còn nhữg dứa con tif tục di
tìm zấu vêt nhữg ngừj cha thân iw, vẫn còn nhữg
ngừj mẹ dag sốg âm thầm như chis bóg. Rồi
lại còn bid bao nhiw ngừj mẹ Vịd Nam nữa chứ. Nhữg
bà mẹ Mỹ hay bà mẹ Vịd Nam dều jốg nhau,
như mẹ mìh, như tât cả nhữg bà mẹ trên dời,
mìh tin là như vậy.
... Mìh chú ý nhât là nhữg dứa bé den dủi, lem lus, ( nhắc lại:
us = uôc, ưs = ươc, ăs = oăc, os = oac, is = iêc ) chỉ
mặc dộc chis qần cụt. Fía xa xa là nhữg tup
lều trah lụp xụp, nhữg thửa rụz xil
xẹo ngập nưs và bùn. Ngòj ra chẳg có jì
cả. Họ sốg trog nhữg tup lều dó sao? Họ
sih ra, lớn lên, và sốg như vậy sud dời trên
mảh dât này sao? Mìh nge nói dây là một dât nưs ngèo nàn,
nhưg mìh vẫn kôg thể hìh zug dựs cái ngèo của
họ ra sao cho dến ki trôg thấy tận mắt...
Thực sự, chưa có chýl di nào làm mìh fải koc và mag
cảm jac nặg nề dến vậy.
Chỉ ít tầl nữa thôi bố dâu có còn là Tổg
Thốg nữa. Mìh hỉw tại sao bố dã dàh nhữg
ngày thág cúj nhịv cỳ dể dến thăm dât nưs
này. Bố từg nói với mẹ và mìh nhìw lần về
ý dịh ấy, nhưg mãi dến bây jờ bố mới
thực hịl dựs. Bố có vẻ chẩl
bị rât cỹ cho bài zĩl ( nhắc lại: z = d, il = iên hoặc yên
) văn dọc ở
Dại học Qôc gia Hà Nội hôm nay. Bố có dọc
thử fần mở dầu và fần cêt cho mìh nge. Mìh
chỉ cười, nói: “Con chỉ sợ chẳg ai hỉw
jì cả ki nge bố nói mấy câu tíz Vịd ấy.”
. . . . .
Chủ Nhật, 19/11
Mìh dã lo cho bố ki bố bị vây cín trên dừz fố Sài Gòn. Mẹ cũg
lo cho bố, mọi ngừj dều lo cho bố, nhưg có
vẻ như bố chẳg lo sợ jì cả. Bố
cứ sấn tới, mỉm cừj, băt tay từg ngừj.
Hầu hêt là thah nil. Dám dôg chen lấn, xô dẩy, nhìw ngừj
cố chồm tới, vưl tay về fía bố. Có ngừj
bị té ngã, bị dè lên. Mìh thấy nhữg cảh sat ngừj
Vịd chạy tới chạy lui, la het, nhưg kôg sao
ngăn cản dựs họ. Nhữg nhân vil an nih cao lớn cũg fải chen lấn dể
bám sát bố. Qag cảh gần như hỗn lọl. Mìh kôg
thể bid dựs tìh cảm dik thực của họ dối
với bố như thế nào, nhưg trôg họ có
vẻ thân thịl nên mìh cũg bơt lo. Có ngừj cùz nhịd
qá như bị cik dộg, cêu lớn tên bố, cố ý
cho bố nge thấy. Rồi bố cũg nge thấy,
nhưg ngừj dàn ôg dứg xa qá, bố kôg tới gần
dựs, bố chỉ dưa tay ngăs ngăs. Bố
cũg dã dựs dón chào cak dó ở Hà Nội hôm cia. Thế
nào trog dám ngừj trẻ tủj chào dón bố hôm nay
lại chẳg có nhữg ngừj mà ja dìh họ từg là
nạn nhân của chíl trah, của bom dạn Mỹ,
vậy mà trôg thái dộ, cử chỉ, và măt nhìn
của họ dâu có vẻ jì là thù get ngừj Mỹ.
Thỉh thỏz có tíz gọi lớn tên mẹ trog rừg
ngừj dọc hai bên dừz fố. “Chelsea!” tíz ngừj nào dó gọi
tên mìh. Jọg một fụ nữ thì fải. Dám dôg
nhốn nháo, nhữg cáh tay jơ cao, ngăs ngăs. Mìh
chẳg nhận ra ai cả. “Chelsea,
tôi dây nè. Tôi bid cô!” Tíz gọi lớn hơn. Chắc
chắn mìh kôg nge lầm. Mìh qay qa qay lại tìm cív, ( nhắc lại: c = k, iv = iêm hoặc yêm ) nhưg chỉ thấy ngừj
và ngừj. Mìh chỉ bid mỉm cừj, băt chưs
mẹ, jơ tay vẫy vẫy về fía fat ra tíz gọi dó...
Một dọl kác:
. . . . .
Chìw chủ nhật, 19/11
Cái món “fo” này cũg ká ngon dấy chứ. Mọi ngừj
có vẻ ngạc nhil và thán fục ki thấy bố sử
zụg dũa một cak thàh thạo. Họ dâu có bid là
bố dã fải thực tập nhìw lần, kôg fải
mới dây mà từ chýl di Trug qôc năm trưs. Trôg bố ăn ngon làh. Bố dựs cái là zễ ăn và ăn kỏe, cái jì cũg gật gù
ken ngon, chẳg bid ken thật hay ken jả. Bố ăn dến hai tô lớn, một fở bò,
một fở gà, trog lúc mìh chỉ zám ăn một tô
nhỏ. Ăn xog, bố còn dòi úz thêm ly
nưs trái cây xay, và fải là xòj bố mới chịu,
rồi lại thêm một ly cà fê sữa nữa…
Trog bài zĩl văn dọc ở Dại
học Qôc gia Hà Nội hôm cia, mìh nge lóz thóz ( nhắc lại: oz = oang, uz = uông, ưz = ương, ăz = oăng, âz = uâng, iz = iêng hoặc yêng
) bố nói dến vịs xây
zựg một tưz lai tôt dẹp hơn cho trẻ em Vịd
Nam và Hoa Cỳ của một thế hệ mới,
một tưz lai của sự hợp tac và tìh hữu
ngị jữa hai nưs. Mìh từg nge bố lặp di
lặp lại nhìw lần ở nhìw nơi kac nhau nhữg dìw
tưz tự như vậy. Dó qả là nhữg dìw tôt dẹp
và chăc là mọi ngừj cũg dồg ý như thế,
nhưg có thực hịl dựs hay kôg vẫn là chỵl
kac. Câu mìh thik nhât trog bài zĩl văn ấy là câu mà bố
trik zẫn lời của ôg dại sứ Peterson: “Chúg ta kôg
thể thay dổi dựs qá kứ; nhưg chúg ta có
thể thay dổi dựs tưz lai.”
Nhữg dọl ( nhắc lại:
ol = oan, ưl = ươn, ul = uôn, ăl = oăn, âl = uân, ơl = uơn, el = oen, yl = uyên, il = iên hoặc yên ) tif
theo là nhữg hàg chữ rời rạc, có dọl chỉ
một hai hàg ngắn ngủi... Chăc là Chelsea chỉ gi vội vã vì kôg dủ
thì jờ, hay là vì kôg có chỵl jì dág gi, và tôi cũg chỉ
dọc lứd qa.
Tôi nhìn cỹ lại tấm ảnh chụp cảh mà tôi dã
chỉ nhìn thấy dựs trog một thóz vài ba jây trên màn
hìh tivi. Chelsea
trog một cử chỉ tự nhil dag dưa tay qệt nhữg
jọt nưs măt lăn zài trên má. Ngấn nưs
măt trôg ká rõ. Kac với vẻ tưj tắn thừz
thấy, kul ( nhắc lại:
k = kh, ul
= uôn ) mặt cô ki ấy trôg có
vẻ thẫn thờ, xa vắg. Nhữg jọt nưs
măt và kul mặt dẫm lệ của Chelsea nói nhìw
hơn bài zĩl văn “lịk sử” zài năm trag jấy
dựs nhìw ngừj ken ngợi của ôg Clinton. Nhữg jọt
ngắn jọt dài ấy kôg fải là nhữg jọt châu
rơi tháh thot, cũg kôg fải là nhữg "jọt nưs
măt ngà" hay là nhữg "jọt lệ cho ngàn
sau" nhỏ xúz dể kóc thưz cho nhữg cụs tìh fù
fív. Nhữg jọt lệ nóg ấm ấy cũg nói cho
mọi ngừj bid rằg mọi chỵl dã thực
sự cêt thuc. Còn jì nữa dâu, chíl trah dã di qa, và cả nhữg
tàn tik, nhữg zấu vêt bùl fìl cũg dã dựs rửa
sạk, cũg dã trôi theo zòg nưs măt. Hai mưj lăm
năm sau chíl trah, ki nưs măt của nhữg ngừj
vợ kóc chồg, nhữg ngừj mẹ koc con hồ
như dã kô cạn thì mới dây thôi, nhữg jọt
lệ tưj rói cúj mùa vẫn còn chảy ràn rụa trên má
cô gái Mỹ hai mưj tủj dến từ bên cia bờ dại
zưz. Có jọt nào nhỏ xúz zứj chân cô, ngay chỗ cô
dag dứg, trên mảh dất ngịd ngã dó. Cô koc vì
cảm thưz câu chỵl ngừj fi côg xấu số, vì
xot thưz ngừj vợ trẻ góa bụa và dàn con
nhỏ zại ki lớn lên kôg dựs trôg thấy mặt
bố, hay koc vì dộg lòg trăc ẩn trưs cảh lao
dộg chân tay cực nhọc của ngừj zân qê Vịd
nam ngèo hèn lam lũ... Cho zù cô có koc vì chỵl jì kác di
nữa thì nhữg jọt lệ rưg rưg ấy
cũg dã bộc fat từ một tấm lòg nhân ái, từ
một trái tim ăm ăp tìh ngừj. Mai sau, zù có bao jờ,
hồi tửz lại nhữg cỷ nịv về
một chýl di xa dến tận một dât nưs nhỏ bé
cak xa cô mãi tới nửa vòg trái dât, hẳn Chelsea vẫn
còn nhớ dựs rằg, dã có nhữg fut jây nào dó trog dời,
cô dã từg dể lòg mìh ngiz xúz nhữg nỗi bât hạh
của kẻ kác, dã từg dể cho nhữg cảm xúc
tràn bờ trào ra thàh nhữg jọt nưs măt xot xa
thưz cảm cho nhữg số fận rủi ro,
nhữg số cif hẩm hiu …
***
… Săp tới dây Chelsea
cũg chẳg còn là First Daughter nữa. Nhưg dìw dó cũg
dâu có jì là qan trọg, và chăc là cô cũg chẳg thíd tha
jì lắm với cái zah vị dó. Chăc chắn một dìw
là nhìw ngừj vẫn còn nhớ dến cô, và vẫn còn
nhớ dến nhữg jọt nưs măt của cô trog
chýl di Vịd Nam
vừa qa. Nhữg jọt nưs măt hív hoi ứa ra
nơi kóe măt cô gái Mỹ dag sốg jữa nhữg thág
năm tưj dẹp nhât của một dời ngừj. Cô
dag sốg nhữg năm tủj dôi mưj, tủj thah xâl,
tủj hoa bứv, tủj mộg mơ, tủj ngọc tủj
ngà hay tủj jì jì dó, trên một dất nưs từg dựs
gọi là the land of dreams.
Chắc hẳn là cô cũg từg có nhữg jấc
mơ. Một trog nhữg jấc mơ của cô, tôi
nhớ có dọc ở dâu dó, là dựs trở thàh bác
sĩ chyl koa chữa trị bệh tim cho trẻ em. Cô iw
trẻ em, và cô cũg iw thú vật. Cô kôg hỉw rõ chíl trah Vịd
Nam
lắm như cô từg thú nhận. Cô cũg kôg cần bid
dến chíl trah là jì, cô chỉ thấy nó thật là vô
ngĩa.
Một ngừj trẻ tủj nào dó trog
dám dôg nhữg ngừj trẻ tủj trên dừz fố Sài
Gòn dã gọi lớn tên cô, cô qay dầu tìm cív, và cô ngăs
ngăs tay chào tât cả. Cô cũg dã mỉm cừj và nói “Hi” với
họ bằg chis mịz ( nhắc lại:
iz = iêng hoặc yêng, oz = oang, uz = uông, ưz = ương, ăz = oăng, âz = uâng ) rộg của cô. Chis mịz cô qả là có
hơi rộg một chut nhưg cũg chẳg sao,
vẫn cứ tưj tắn, vẫn cứ dẹp như
thừz vì dã dựs gắn lên nó nụ cừj thân ái.
Thế là dủ. Cô dã kóc và rồi cô lại cừj.
Cầu cho nhữg bóg mây bùl bã sẽ chỉ thóz hịl trog
fut jây thôi, rồi sẽ nhah chóg bay di, trả lại cô
bầu trời xah ngăt trog kul vil dại học Stanford
ngày cô trở lại trừz…
Tôi cẩn thận lấy céo cắt rời tấm ảh
mầu dựs Ngĩa in ra từ internet. Chỉ là tấm
ảh cắt ra trên jấy, nhưg cũg OK, có còn hơn
kôg. Trog bộ ảh sưu tập của tôi lại
vừa có thêm tấm ảh mới, tấm ảh mà Ngĩa
dặt tên là “Jọt Lệ Chelsea”.
--------------------
(*) Thời điểm
này, El Gore là phó tổng thống Mỹ và đang ứng cử
chức vụ tổng thống Mỹ vì TT Bill Clinton sẽ
mãn nhiệm kỳ vào đầu năm 2001.
• Nguồn: Nguyên văn truyện “Giọt
Lệ Chelsea”
của tác giả Lê Hữu được trích từ
Tạp chí Văn Học, CA (Hoa Kỳ) - số 182,
6/2001.
TÓM TẮT QUI ƯỚC GÕ TẮT CÓ DẤU
Xin đọc các qui ước gõ
tắt từ trên xuống dưới vì chúng có quan hệ
nối tiếp. Ta phải nhớ 31 qui ước.
Nhớ xong, tải xuống WinVNKey, bật tùy chọn theo
hướng dẫn là có thể gõ nhanh tiếng Việt
theo phương pháp mới.
1. Dấu sắc ở vần ngược
Vần ngược chỉ mang dấu
sắc hoặc dấu nặng. Vd: oc, ach, up, ơt, …. Có 1 qui ước:
(*) Nếu ta không thêm
dấu nặng thì WinVNKey sẽ tự động thêm vào
dấu sắc ở chữ có vần ngược.
2. Phụ âm đầu chữ (9 qui ước)
3. Phụ âm cuối chữ (3 qui ước)
(*) Gõ dấu thanh ở cuối từ hoặc ngay sau
nguyên âm đều được.
4. Vần “Nguyên âm ghép + chữ cái”
Đây là phần cuối cùng nhưng
quan trọng nhất vì nó trình bày cách gõ tắt có hệ
thống cho 52 vần, vốn có 3 hoặc 4 chữ cái,
xuống còn 2 chữ cái mỗi vần.
Tiếng Việt hiện có tất
cả 57 vần “Nguyên âm ghép + chữ cái”.
Trong đó, 5 vần: oong, oanh, uênh, oach, uêch đã được gõ tắt
là oog, oah, uêh, oak, uêk như
vừa trình bày ở trên.
Còn lại 52 vần:
Trong đó có:
- Các
nguyên âm ghép: oă, uâ, oe, iê hay yê, oa, uơ, uô, ươ,
uyê.
-
Các chữ cái cuối: t, p, c, n, m, ng, i hay y, o hay
u.
52 ần nầy
được gõ tắt còn 2 chữ cái cho mỗi
vần, bằng cách:
-
Rút gọn nguyên âm ghép còn một
nguyên âm.
- Thay chữ cái cuối bằng
một chữ cái khác.
Rút gọn nguyên âm ghép còn một nguyên âm. Có 9 qui ước và 1 ngoại lệ:
• Ă =
oă
• Â = uâ
• E = oe
• I = iê, yê
• O = oa ………… (Ngoại lệ: A
= oa cho vần “oay”)
• Ơ =
uơ
• U = uô
• Ư =
ươ
• Y = uyê
Thay chữ cái cuối bằng một
chữ cái khác. Có 8 qui ước:
• D = t
• F = p
• S = c
• L = n
• V = m
• Z = ng
• J = i, y
• W = o, u
Ráp 9 nguyên âm rút
gọn vào 8 chữ cái cuối khác, ta gõ tắt
được 52 vần trên mỗi vần chỉ còn 2
chữ cái. Do đó, chỉ cần nhớ 17 qui
ước trên, ta dễ dàng nhớ được 52
vần gõ tắt sau:
Ta gõ nhanh hơn khi dùng với kiểu
gõ dấu Tubinhtran-MS sau đây:
• Trang mạng Chữ Việt Nhanh: http://chuvietnhanh.sf.net
• Email: Trần Tư Bình (tubinhtran@gmail.com)
|
