G tốc k chữ Việt (Telex)

 

Nguyễn Hải H

 

 

(Bi trn trang mạng Tốc k www.tocky.vn của chnh tc giả, đăng ngy 27-7-2014)

 

 

Mục lục bi viết:

 

               I.    Phương php tốc k chữ Việt kiểu Haiha Telex

            II.    Ci đặt phần mềm WinVNKey cho kiểu g Haiha Telex

 

 

I. Phương php tốc k chữ Việt kiểu Haiha Telex

 

Bi ny hướng dẫn g tắt cc từ đơn tiếng Việt một cch c hệ thống. Chng sẽ rất hữu ch cho việc g văn bản trong Microsoft Office, trong việc chat trn mạng. Chng ta g tắt nhưng kết quả vẫn được hiển thị đầy đủ tiếng Việt trn my tnh.

 

Cc quy tắc cần nhớ:

 

Cc quy tắc ny được ci đặt dựa trn kiểu g Telex. Để tốc k th kiểu g Telex sẽ nhanh hơn rất nhiều do cc ngn tay t phải di chuyển ln hng phm số. Tuy nhin vẫn c nhiều người đ quen với kiểu g VNI. Cch ci đặt cho kiểu g VNI c thay đổi cht t. Xin tham khảo tại đy: g tốc k theo kiểu VNI.

 

1. Kiểu g Telex:

 

Xin nhắc lại một cht kiểu g Telex được sử dụng để g tốc k:

 

7-24-2014 4-57-44 PM

 

- Kiểu g Telex c ưu điểm l khng cần phải di chuyển tay ln hng phm số để bỏ dấu.

- Cc chữ , , , đ được g rất nhanh bằng cch nhấn một phm a, o, e, d hai lần.

 

2. Phụ m đầu chữ:

 

- Cc phụ m chỉ c một chữ ci (v dụ: b, c, k, v, t) được g hon ton theo cch thng thường.

- Cc phụ m c hai, ba chữ ci (v dụ th, kh, ng, ngh) hay phải g 2 lần phm (chữ đ) sẽ được g tắt như sau:

 

7-24-2014 4-58-34 PM

 

Cc quy tắc từ 7, 8 v 9 nếu thấy khng thuận tay th bạn c thể khng dng, tức ta vẫn nhấn 2 lần chữ d để được đ, g 2 phm để được ch v nh.

 

3. Dấu sắc ở vần ngược:

 

Cc từ tận cng bằng c t p hay ch c đặc điểm l chỉ c thể bỏ dấu sắc hoặc dấu nặng v khi ta chưa bỏ dấu th n đ được pht m như đ c dấu sắc. Do đ đối với trường hợp dấu sắc ta sẽ khng cần bỏ dấu nữa.

V dụ: băt chươc = bắt chước, tach bạch = tch bạch, tip khach = tiếp khch

 

4. Cc vần bắt đầu bằng ươ, u:

 

7-24-2014 4-59-10 PM

 

- K tự cuối cng của cc vần bắt đầu bằng ươ sẽ l k tự dng để viết tắt cho vần đ. Chỉ cần một lần g phm ta đ thay thế được cho một vần rất di (v dụ thng thường vần ương phải g tới 5 đến 6 lần).

- Hai lần k tự đ ta được vần bắt đầu bằng u. Khng cần di chuyển ngn tay sẽ tiết kiệm được nhiều thời gian hơn.

- Vần up khng c trong cc vần của tiếng Việt nn ta dng pp để thay cho vần ip.

- Cch nhớ q v qq thay cho ươi v ui: chữ q c ci đui ở dưới.

 

V dụ:

 

- ,t lt wt = ướt lướt thướt (lưu c dấu phẩy trước chữ t trong ,t = ướt).

- mnns = muốn, đcj = được, wg = thương, jqf = người, fc = trước.

- con mnns đcj yu wg hy biết yu wg jqf khac fc = con muốn được yu thương hy biết yu thương người khc trước.

 

5. Cc vần bắt đầu bằng i:

 

7-24-2014 5-06-36 PM

 

- i trong cc vần in, it, iu, ing khi đứng một mnh th n trở thnh y.

- Chữ v lật ngược lại th trng giống chữ n. v thay thế cho vần in v yn.

- Hai lần chữ v ta được vần im.

- v l yn, do đ uv l uyn.

- z thay cho vần it v yt, cch nhớ zz = giết.

- Hai lần chữ z ta được vần ic.

- z l yt, do đ uz l uyt.

- ii thay cho iu v ig thay cho ing: chắc chắn khng qu kh nhớ rồi.

 

V dụ:

- ,i wg = yu thương, wig lig = thing ling, tigs Vzj = tiếng Việt

- ti ,ii tigs nc ti = ti yu tiếng nước ti

- con mnns đcj ,ii wg hy bz ,ii wg jqf khac fc = con muốn được yu thương hy biết yu thương người khc trước.

 

6. Cc vần kết thc bằng ng:

 

7-24-2014 5-06-56 PM

 

- Cc chữ số 0..9 được dng để m ha ton bộ cc vần kết thc bằng ng gip cho cc vần thng dụng ny chỉ cần g bằng một phm.

- 0 thay cho vần ng: Cch nhớ vần ng trong chữ khng.

- 9 thay cho vần ong: Cch nhớ số 9 cạnh số 0, vần ong cạnh vần ng

o9 sẽ thay cho vần oong.

- 7 thay cho vần ưng: Cch nhớ số 7 giống ci mc của chữ ư.

- 8 thay cho vần ương: Cch nhớ 7 l ưng, 8 l ương.

- 6 thay cho vần ng: Cch nhớ trn số 6 c ci mũ ^ giống ci mũ của chữ

u6 sẽ thay cho vần ung.

- 5 thay cho vần ang: Cch nhớ số 5 gần số 6, vần ang gần vần ng

o5 sẽ thay cho vần oang.

- 4 thay cho vần ung: Cch nhớ số 4 viết giống chữ u.

- 3 thay cho vần eng: Cch nhớ chữ E giống như số 3 viết ngược lại.

- 2 thay cho vần ăng: Cch nhớ chưa nghĩ ra, đnh cố nhớ vậy

o2 sẽ thay cho vần oăng.

 

7-24-2014 5-11-44 PM

 

- Vần oang, ung c tần suất xuất hiện cũng kh cao nn được ưu tin thm một cch m ha nữa lần lượt l og v ug. Cch m ha ny cũng dễ nhớ như vần ig = ing. Bạn c thể chọn cch no cũng được. Khuyến khch dng og v ug.

- Vần ương v ung cũng c 2 cch m ha. Tuy nhin đối với từ ngưỡng, ngượng bạn phải g l j8x v j8j v nếu g jg bạn sẽ được ngg (do j thay ng) v ta sẽ được chữ nung. Khuyến khch dng g v gg trừ 2 từ ngưỡng v ngượng.

- Hai vần oong v oăng c tần suất xuất hiện nhỏ nn an phận với cch m ha o9 v o2.

 

7. Cc vần kết thc bằng nh, ch:

 

7-24-2014 5-07-32 PM

 

- Cc m ha cho 10 vần ở trn kh tự nhin nn khng c g kh nhớ.

- Khng c vần enh, onh, unh cũng như ech, och, uch.

- Vần ach c 2 cch m ha, k v ak. Khuyến khch dng k. V dụ: ck m5j = cch mạng.

- Vần anh khng m ha bằng h được do bị trng k tự với phụ m th, kh, ngh.

 

8. Cc vần 2 chữ ci bắt đầu bằng ă, , , ư, ơ, :

 

7-24-2014 5-07-57 PM

 

- Chữ ă trong cc vần ăc, ăt, ăp được ưu tin 2 cch m ha, bằng số 2 hoặc chữ w. Hai phm 2 v w nằm gần nhau trn bn phm. Khuyến khch dng w v khng phải chuyển tay ln hng phm số. Tuy nhin cc từ bắt đầu bằng th, do m ha th=w, nn khi g w nữa sẽ bị lặp phm. Vậy nn hy g w2r w2ns = thẳng thắn, cn w2nf lwnf = thằn lằn nh. Bạn cn nhớ 2=ăng khng ?

- Chữ trong cc vần c, t, p chỉ c một cch m ha l số 6. Tuy nhin d khng dng số 6 thay cho th tốc độ cũng khng giảm bao nhiu v ta g lặp aa được cũng rất nhanh. Khuyến khch dng cả 2 cch. Tuy nhin đối với những người c thi quen/sở thch g bn phm bằng một tay th số 6 lại tiện hơn do nằm ở trung tm bn phm. Bạn cũng chưa qun 6=ng đu nhỉ?

- Tương tự như , cũng được m ha bởi số 3 mặc d g lặp ee được cũng rất nhanh rồi. , 3 = eng th để số 3 thay cho nh.

- Cũng tương tự như , cũng được m ha bởi số 0 mặc d g lặp oo được cũng rất nhanh rồi. Vậy, 0 = ng th để số 0 thay cho nh.

- Cc vần ưc, ưt mặc định được g l [c, [t Tuy nhin do phm [ hơi xa nn nhấn hơi với. Dng 7 thay cho [ để đưa chữ ư lại gần hơn. Dng hay khng ty bạn. Nhớ 7=ưng nh.

- Tương tự cho cc vần bắt đầu bằng ơ, số 8 được dng để đưa ơ lại gần trung tm hơn. Bạn c thể nhớ 8=ương để nhớ cch m ha ny.

 

9. Cc vần bắt đầu bằng oa, oă:

 

7-24-2014 5-08-18 PM

 

- Bốn quy tắc đầu thoạt nhn bạn nghĩ ngay l lm sao m c thể nhớ được. Hy nhn vo bn phm. Khi bạn định g vần oan, bạn c thấy phm n nằm st phm b khng? Tương tự vần oam, m nằm rất st l; vần oac, c nằm st x v vần oat, t nằm st r.

- Nhớ được cc vần oan, oam, oac, oat rồi th cc vần oăn, oăm, oăc, oăt l chuyện nhỏ.

- V dụ: khb h0f = khoan hồng, bwn khbb = băn khoăn, v3t jlj s6u hlls = vết ngoạm su hoắm

 

10. Cc vần cn lại:

 

7-24-2014 5-08-39 PM

 

- Trong cc vần cn lại ny bạn nhớ thm 2 vần un v ut lần lượt được m ha l uu v s.

- Cc vần uy, ươu, uyt, uya, oai, oay đề xuất g tắt hơn như trn. Nếu cc bạn nhớ th tốt, cn nếu khng th cũng khng cần thiết lắm v cc vần ny t xuất hiện, hoặc c m ha th cũng khng rt gọn được nhiều.

- Cc vần oao, oen, ot, oeo đề xuất khng cần m ha.

 

Trn đy giới thiệu cch m ha tốc k kiểu Haiha Telex. Bạn hy tham khảo phần hướng dẫn Ci đặt tốc k phần mềm WinVNKey cho kiểu g Haiha Telex dưới đy để sử dụng nh.

 

II. Ci đặt phần mềm WinVNKey cho kiểu g Haiha Telex

 

Hướng dẫn ny sẽ gip bạn hiểu r kiểu g Haiha-Telex được ci đặt trn nền phần mềm WinVNKey (http://winvnkey.sf,net) như thế no. Đy l một phần mềm đa năng, cho php tự ci đặt nhiều kiểu g khc nhau. Bạn hon ton c thể hiệu chỉnh kiểu g ny cho ph hợp hơn với từng c nhn.

 

Tc giả sẽ khng yu cầu bạn phải tự tay ci đặt từng bước một kiểu g Haiha Telex. Đ c một t m ăn liền ở cuối bi viết ny. Bạn hon ton c thể download v sử dụng được ngay. Tuy nhin tc giả vẫn khuyến khch bạn đọc qua một lượt cch m kiểu g ny đ được ci đặt. N sẽ gip bạn hiệu chỉnh kiểu g cho ph hợp với bản thn cũng như gỡ một số lỗi c thể xảy ra trong qu trnh sử dụng.

 

1. Khởi động chương trnh

 

Đy l mn hnh chnh khi chạy chương trnh WinVNKey. Kiểu g Haiha Telex được hiệu chỉnh cht t từ kiểu g Telex. Bạn nhấp chuột phải vo chữ Kiểu g để xem Haiha Telex được ci đặt thế no nh.

 

https://dl.dropboxusercontent.com/u/51356337/New%20folder/9-1-2014%2010-24-33%20PM.png

 

2. Ci đặt kiểu g v thay thế phụ m đầu chữ

 

Sau khi chọn kiểu g 19. Haiha Telex v nhấn chuột tri vo chữ Kiểu g ta được bảng sau:

 

https://dl.dropboxusercontent.com/u/51356337/New%20folder/9-1-2014%2010-42-35%20PM.png

 

Bạn sẽ thấy cch ci đặt kiểu g hon ton khng khc g so với kiểu g Telex thng thường. tưởng chủ đạo của tc giả khi đề xuất kiểu g Haiha Telex l khng lm bạn phải thay đổi cch bạn lm việc với bn phm. Bạn vẫn g theo cch của bạn, kiểu g ny sẽ hỗ trợ bạn tăng tốc độ g từ Việt v hỗ trợ g hỗn hợp Anh/ Việt nhưng vẫn giảm thiểu tối đa hiệu ứng phụ, tức l hạn chế xuất ra những k tự khng mong muốn.

Tuy nhin tc giả cũng c đi cht đề xuất về thay đổi kiểu g Telex ở đy để nếu bạn thấy thuận tiện th p dụng:

-     Đề xuất g uu thay cho uw để được ư. Tc giả đ thử v nhận thấy WinVNKey đ lường trước v hỗ trợ việc ny. Chng ta sẽ khng gặp phải vấn đề trong khi g vần ưu trong bưu điện (=buuu ddvj), nghỉ hưu (=jir huuu) hay lưu luyến (=luuu luvs).

-     Nếu g uu được ư l kh nhanh rồi tc giả cũng đề xuất đưa chữ ơ lại gần phm P hơn để ngn t đỡ phải với qu xa. Cụ thể l bạn hy lấy k tự [ thay cho ơ nh.

-     Hiện ta đang dng uu thay vần un. Nếu bạn dng uu thay ư rồi th c thể dng (g 2 lần a) để thay vần un. V dụ g x rồi g dấu cch (hoặc bất kỳ dấu phn tch từ no) sẽ được xun. Muốn g tuấn th sau khi g t bạn g thm s để được tuấn.

 

Tiếp tục ko thanh cuộn xuống pha dưới, phần đổi phm thnh phụ m kp.

 

https://dl.dropboxusercontent.com/u/51356337/New%20folder/9-1-2014%2011-10-02%20PM.png

 

Ở đy ta dng j thay ng, p thay ph, w thay th, f thay tr. Cn cc phụ m gi, qu, ngh, gh ta sẽ dng chức năng tự thay thế của WinVNKey như sau:

Chọn Cch kết hợp dấu, rồi trong mục 2. Tự động biến đổi chữ, mục A ta chọn 1, 3a v 5a.

 

https://dl.dropboxusercontent.com/u/51356337/New%20folder/9-2-2014%201-40-55%20PM.png

 

Đến đy chắc chắn bạn sẽ hỏi tc giả tại sao khng dng lun mục 2 v 4. Tc giả cũng xin c một số diễn giải lun tại đy:

 

Tại sao khng dng c thay k, để k thay kh, tiết kiệm 1 phm g khi c kh:

V dụ đối với phụ m đầu chữ, ở một số kiểu g tắt, chữ c thường được thay cho k v dng k để thay cho kh (tiết kiệm 1 lần g phm) dựa theo quy tắc sau:

-    Chữ k lun đi trước cc nguyn m i e hay

-    Chữ c lun đi trước cc nguyn m cn lại như a ă o ơ

-    Do đ c được thay cho k để để dnh k cho việc g tắt chữ kh.

-    V dụ: c c = c k, cỉ luật = kỉ luật (g c để được k)

-    v kng k = khng kh, k kăn = kh khăn (g k để được kh)

 

Ở cch g tắt Haiha Telex đang được giới thiệu, tc giả khng muốn để tiết kiệm 1 phm g m lm thay đổi cch ngn tay lm việc của bạn từ xưa đến nay. Thật kh khi g ciến để được kiến v g kiến để được khiến. Tuy nhin, nếu bạn muốn, cc bạn hon ton c thể hiệu chỉnh theo của mnh.

 

Tại sao khng dng f thay ph m lại dng p thay ph

Về nguyn tắc th hon ton c thể được. Nhưng khi dng f thay ph th ta lại dư ra p. Dng p thay cho bất kỳ phụ m kp no trong tr, ch, th th đều thiếu tự nhin. Vậy kiểu g Haiha Telex đề xuất p thay ph, cn f th thay cho tr, ch, nh đều được. tr dễ nhớ nhất v c dấu gạch ngang giống chữ f.

Bạn hy tự ci đặt cc mục 7, 8, 9 cho mnh nếu như bạn khng phải sử dụng cc phm trừ (-), chia (/) v dấu nhy () kh thường xuyn.

 

7-24-2014 4-58-34 PM

 

3. Ci đặt tự bỏ dấu sắc ở vần ngược

 

Cc từ tận cng bằng c t p hay ch c đặc điểm l chỉ c thể bỏ dấu sắc hoặc dấu nặng v khi ta chưa bỏ dấu th n đ được pht m như đ c dấu sắc. Do đ đối với trường hợp dấu sắc ta sẽ khng cần bỏ dấu nữa.

 

https://dl.dropboxusercontent.com/u/51356337/New%20folder/9-2-2014%205-07-09%20PM.png

 

Cch ci đặt l chọn Cch kết hợp dấu, rồi trong mục 4. Sửa vần, chọn 2a.

 

4. Ci đặt tự động biến đổi vần

 

Việc ci đặt phần ny hơi cht phức tạp nhưng b lại giải quyết được rất nhiều vần Việt thng dụng chỉ cần một k tự l c thể thay thế được cho n. Phần ci đặt gồm 2 phần:

-     Ci đặt cho cc vần được thay thế bởi chỉ một k tự đơn.

-     Ci đặt cho cc vần được thay thế bởi hai k tự.

 

Ta sẽ ni về phần ci đặt cho cc vần được thay thế bởi hai k tự trước. Bạn hy chọn Macro, phần 4. Vần Lười, chọn 8a. Cch HaiHa Telex để xem cch ci đặt:

 

https://dl.dropboxusercontent.com/u/51356337/New%20folder/9-2-2014%206-01-35%20PM.png

 

V c thể nhấn nt Bin soạn để biết thm chi tiết về cch ci đặt cũng như việc bổ sung hiệu chỉnh dữ liệu hiện c.

 

https://dl.dropboxusercontent.com/u/51356337/New%20folder/9-2-2014%207-39-34%20PM.png

 

Như vậy cch g như sau: G chgg sẽ lập tức bung ra chung, g thm f để được chuồng hay thm j để được chuộng.

 

By giờ l phần ci đặt cho cc vần được thay thế bởi chỉ một k tự đơn. Với cc vần được thay thế bởi chỉ một k tự đơn, khi g k tự đơn đ xong ta khng cho n bung ngay m chờ nhập k tự phn tch từ. V dụ kh0 + dấu cch sẽ bung ra khng.

 

https://dl.dropboxusercontent.com/u/51356337/New%20folder/9-2-2014%207-51-25%20PM.png

 

Bạn cũng c thể nhấn nt Bin soạn pha dưới để xem cch ci đặt chi tiết hơn.

 

https://dl.dropboxusercontent.com/u/51356337/New%20folder/9-2-2014%207-55-06%20PM.png

 

Vậy khi muốn g chữ khống th g thế no? Cu trả lời l tc giả đ ci đặt cụm chữ 0s như l một vần được thay thế bởi 2 k tự đơn. Bởi vậy khi bạn g kh0 th chưa c g xảy ra (chưa bung), nhưng khi g thm s th sẽ được khống ngay.

 

https://dl.dropboxusercontent.com/u/51356337/New%20folder/9-2-2014%208-12-17%20PM.png

 

5. Một số ci đặt hiệu chỉnh khc

 

Như đ ci đặt ở trn, WinVNKey sẽ tự động chuyển sang ngh khi ta đ g ng rồi g nguyn m i hoặc e. Tuy nhin khi g chữ nghin ta g l ng sau đ g v nn WinVNKey khng biết để chuyển gip ta thnh ngh. Do đ ta sẽ dng chức năng Sửa lỗi tự động của Macro Tự bung cấp 2 như hnh dưới.

 

https://dl.dropboxusercontent.com/u/51356337/New%20folder/9-2-2014%208-24-30%20PM.png

 

Một số từ thường gặp cũng được tc giả đề xuất đưa vo phần Từ lười như sau:

 

https://dl.dropboxusercontent.com/u/51356337/New%20folder/9-2-2014%208-51-44%20PM.png

 

G 2 lần d để được được, 2 lần b để được biết, 2 lần mm để được muốn, 2 lần n để được nhất

 

Trn đy l phần trnh by cch thiết lập kiểu g Haiha Telex trn phần mềm WinVNKey. Tất nhin, như đ ni ở trn, cc bạn khng phải tự tay lm từ đầu. Xin mời thưởng thức t m ăn liền m tc giả đ nấu sẵn để mời bạn ngay dưới đy:

 

Download phần mềm WinVNKey c tch hợp kiểu g Haiha Telex 

 

 

Nguồn: http://tocky.vn/category/toc-ky-chu-viet-telex/

 

Nguyễn Hải H.

 

 

Về Trang Chnh

Ch Vit Nhanh