BI TM GỌN

Hướng dẫn cấp tốc phần mềm g WinVNKey

 

Trần Tư Bnh & TS. Ng Đnh Học

 

 

MỤC LỤC

A. VI NT VỀ WINVNKEY

B. CC BƯỚC CĂN BẢN

B1. Tải xuống (download) WinVNKey

- Lm sao tải xuống ?

- C thể chứa vo đu ?

B2. Ci đặt (install) WinVNKey

B3. Chạy v tắt WinVNKey

- Lm sao chạy ?

- Lm sao tắt ?

B4. Xem thng tin cc chức năng của WinVNKey

B5. Giải đp cc thắc mắc về WinVNKey

B6. Cch bo lỗi

C. CC KIỂU G DẤU CHỮ VIỆT TRONG WINVNKEY

C1. Nguyn tắc chung

C2. Lm sao g kiểu VIQR ?

C3. Lm sao g kiểu VNI ?

C4. Lm sao g kiểu Telex ?

C5. Kiểu g dấu Tubinhtran

C6. Lm sao g cc kiểu khc ?

C7. Lm sao thay đổi kiểu g theo ring ?

D. CC BỘ CHỮ (CHARSET) TRONG WINVNKEY

E. CC PHƯƠNG PHP G DẤU THNG MINH

F. CCH G NHANH BẰNG MACRO

F1. Lm sao dng cc macro c sẵn ?

F2. Lm sao định nghĩa thm cc macro ?

G. CCH G NHANH TUBINHTRAN

 

A. VI NT VỀ WINVNKEY

 

WinVNKey l phần mềm g chữ Việt v cc ngn ngữ khc trong mi trường Windows do nhm thảo chương TriChlor tại Hoa-Kỳ thực hiện từ năm 1992. Lc đầu WinVNKey chỉ hỗ trợ bảng m VISCII. Kể từ phin bản 4.x.x trở đi, TS Ng Đnh Học đ nng cấp WinVNKey ln thnh bộ g đa ngữ. WinVNKey chạy trn Windows NT/2K/XP/2003/2008/Vista.

WinVNKey hỗ trợ hầu hết cc bộ chữ (bảng m) Việt c trn thị trường, từ cc bộ chữ thng dụng như Unicode, VISCII, VNI, VPS, ABC, cho đến cc bộ chữ cũ đ lỗi thời như VNU, VN LABs, VietRes, Tổng cộng WinVNKey hỗ trợ 46 bộ chữ Việt cng với 45 bộ chữ cc nước khc. Do đ, ngoi việc chnh l g chữ Việt, ta c thể dng WinVNKey để g chữ viết của nhiều nước khc như Php, Đức, Ba lan, Tiệp, Nga, Pali, Pinyin, Nhật, v.v... Đặc biệt, c thể g chữ Hn, Nm bằng m Việt hoặc chữ Hn bằng Pinyin.

Sau đy l tm tắt những đặc điểm chnh:

 

-         C thể thay đổi giao diện sang tiếng Anh hoặc tiếng Việt tuỳ thch.

-         Hỗ trợ rất nhiều cch g chữ Việt (VIQR tức VietNet, VNI, VPS, Telex, Microsoft, v.v.)

-         C thể g dấu bất kỳ nơi no v WinVNKey sẽ tự đặt dấu đng chỗ.

-         C khả năng sửa lỗi chnh tả cho từ đơn.

-         C thể chuyển đổi giữa cc bảng m tiếng Việt cho văn bản trơn (plain text).

-         Hỗ trợ hon chuyển văn bản RTF m khng cần biết bảng m (chỉ cần biết tn font nguồn v cho biết tn font đch muốn đổi)

-         Hỗ trợ đổi dạng chữ hoa/thường trực tiếp cho đoạn văn trong bất kỳ ứng dụng no bằng cch bi đen đoạn văn đ, nhấn rồi thả phm CTRL, xong đ chuột phải để cho menu hon chuyển hiện ra.

-         C thể chỉnh lại email (nhất l Yahoo email) đ bị biến dạng nhiều lần do khng chọn UTF-8 đng cch.

-         Hỗ trợ nhiều loại macros để c thể dng trong mọi tnh huống g tốc k.

-         Hỗ trợ cch g nhanh Tubinhtran.

-         Hỗ trợ g chữ cc nước khc bằng macros.

-         Hỗ trợ g chữ Hn Nm bằng m Việt, Pinyin, hoặc phương php Tứ Gic Hiệu M hoặc Thương Hiệt.

-         Ngoi ra cn nhiều chức năng đa dạng khc. Muốn tm hiểu cc chức năng ny, khi chạy WinVNKKey, chỉ cần nhấn cc chữ mu xanh (hyperlinks) lin hệ để được giải thch tỉ mỉ.

 

B. CC BƯỚC CĂN BẢN

 

Bi ny chỉ trnh by cc bước rất căn bản, cc phần rất thường dng trong WinVNKey.

 

B1. Tải xuống (download) WinVNKey

 

Lm sao tải xuống?

WinVNKey miễn ph. Cc phin bản chnh thức được chứa ở: http://winvnkey.sf.net . Vo trang ny, nhấn chữ Download sẽ hiện ra một trang chứa cc phin bản chnh thức của WinVNKey. C 6 gi khc nhau:

 

        3 gi hỗ trợ g chữ Hn/Nm (with Han/Nom) dạng: EXE, RAR, ZIP.

        3 gi khng hỗ trợ Hn/Nm (without Han/Nom) dạng: EXE, RAR, ZIP.

 

Thng thường, chỉ cần tải xuống một gi dạng EXE. Nếu khng cần g Hn/Nm, c thể giảm thời gian tải xuống bằng cch chọn gi khng c Hn/Nm (without Han/Nom).

 

Khi quyết định tải xuống gi no, ta nhấn chuột phải ở gi ấy, xong chọn menu Save Target As, sẽ hiện ra một khung Save As. Ở khung ny, ta chọn thư mục (folder) m ta muốn WinVNKey được lưu giữ, xong nhấn nt Save th WinVNKey sẽ tải xuống vo thư mục vừa chọn.

 

C thể chứa vo đu?

C thể chứa vo: My vi tnh, USB, dĩa Floppy (1.44MB).

 

B2. Ci đặt (install) WinVNKey

Sau khi tải xuống WinVNKey vo thư mục, ta phải lm thm cc bước ci đặt cho lần đầu tin th mới dng được. Cc bước ci đặt như sau:

Mở thư mục (folder) c WinVNKey vừa tải xuống, nhấp chuột 2 lần vo file WinVNKey sẽ c khung hiện ra như sau:

 

 

Hnh 1

 

Chọn nt "Yes" hoặc Next ở cc khung thứ 2, 3, 4, 5, 6, 7 kế tiếp cho đến khung thứ 8 như sau:

 

 

Hnh 2

 

Chọn (tick) 2 "Yes" v nhấn nt "Finish" để hon tất việc ci đặt vo my.

 

B3. Chạy v tắt WinVNKey

 

Lm sao chạy ?

Bắt đầu chạy WinVNKey bằng cch nhấn cc nt: | Start > All Program > Vietnam > Winvnkey Multilingual for NT | như hnh sau đy:

 

 

Hnh 3

 

Sẽ hiện ra trang Chnh (Main) của khung WinVNKey như sau:

 

 

Hnh 4: Trang Chnh (Main) tiếng Anh của khung WinVNKey ở dạng Mặc định (Default) vừa tải xuống.

Nếu thch giao diện tiếng Việt, nhấn nt Run ở trang Main, xong chọn Hiển thị chữ Việt, khung hnh trn sẽ đổi thnh:

 

 

Hnh 5: Trang Chnh tiếng Việt của khung WinVNKey ở dạng Mặc định vừa tải xuống.

 

Từ khung ny, ta c thể điều chỉnh để g chữ Việt theo muốn của mnh.

 

Lm sao tắt ?

C thể tắt bằng 1 trong 3 cch sau:

Tắt tạm thời: Nhấn chuột tri 1 lần trn hnh ở gc phải dưới mn hnh my vi tnh, hnh sẽ đổi thnh , WinVNKey sẽ tạm ngưng hoạt động.

Muốn chạy lại WinVNKey, nhấn chuột 1 lần trn hnh th hnh sẽ đổi lại thnh .

 

Tắt hẳn lun:

        Đ chuột phải ln hnh ở gc phải dưới mn hnh v chọn menu Tắt" (exit).

        Hoặc nhấn nt Tắt" ở dưới trang Chnh của khung WinVNKey.

 

B4. Xem thng tin cc chức năng của WinVNKey

Cc chữ mu xanh trong khung WinVNKey đều l đường dẫn (hypelink) để xem thm thng tin lin hệ. Khi r chuột ln cc hypelink th hiện ra hng chữ cho biết nếu nhấn chuột vo th sẽ biết được điều g.

 

B5. Giải đp cc thắc mắc về WinVNKey

C thể tham gia diễn đn WinVNKey hoặc UniKey để được giải đp cc thắc mắc:

 

        WinVNKey: http://vietunicode.sourceforge.net/forum/viewforum.php?f=2

        UniKey: Xin gởi thắc mắc vo chủ đề Tiếng Việt trong my tnh ở đường dẫn sau: http://www.unikey.org/forum/viewforum.php?f=4&sid=717c7f27de79280c648352e6688f6cf0

Hoặc c thể dng WinVNKey, nhấn cc nt: | Chạy > Truy cập (browse) > Diễn đn ở VietUnicode |

 

B6. Cch bo lỗi

C thể bo lỗi bằng cch nhấn cc nt: | Chạy > Bo lỗi > Soạn thư bo lỗi |, sau đ mn hnh sẽ hiện ra một mẫu thư soạn sẵn v ta bo lỗi theo hướng dẫn của thư ấy.

 

C. CC KIỂU G DẤU CHỮ VIỆT TRONG WINVNKEY

 

C1. Nguyn tắc chung

WinVNKey hỗ trợ nguyn tắc g chữ trước, dấu sau. Dấu c thể được g liền sau mẫu tự hoặc ở cuối từ v WinVNKey sẽ tự động đặt dấu đng vo mẫu tự cần thiết. Cc kiểu g chữ Việt khc nhau c cc phm khc nhau tượng trưng cho cc dấu thanh, dấu phụ (trăng, mũ, ru, gạch ngang cho đ).

 

Trong WinVNKey c trn 16 kiểu g dấu, ta chọn kiểu g no cũng được. Sau đy l bảng tm lược của 4 kiểu g chnh.

 

 

Hnh 6: Bốn kiểu g dấu VIQR, VNI, Telex, Tubinhtran.

(*) chỉ thch hợp cho bn phm Php v cch bố tr phm khc với bn phm Anh-Mỹ.

 

C2. Lm sao g kiểu VIQR ?

Đầu tin, bạn phải bật WinVNKey ln bằng cch nhấn cc nt: | Start > All Program > Vietnam > Winvnkey Multilingual for NT | sẽ hiện ra trang Chnh ở dạng mặc định của khung WinVNKey như hnh sau đy:

 

 

Hnh 7: Trang chnh WinVNKey để dng kiểu g dấu VIQR.

 

Nếu khng thay đổi g hết trong khung WinVNKey, ta sẽ phải g chữ Việt bằng cch dng cc phm theo kiểu g VIQR. Đy l kiểu g mặc định (default) của WinVNKey.

V dụ: Phấn son t điểm sơn h
Lm cho rỡ mặt đn b nước Nam

 

G phm: Pha^n son to^ ddie^?m so+n ha`

La`m cho ro+~ ma(.t dda`n ba` nu+o+c Nam

C3. Lm sao g kiểu VNI ?

Nhấn mũi tn ở hộp Kiểu g trong trang Chnh để chọn kiểu g số 6. VNI như hnh sau đy:

 

 

Hnh 8: Trang chnh WinVNKey để dng kiểu g dấu VNI.

 

V dụ: Phấn son t điểm sơn h
Lm cho rỡ mặt đn b nước Nam

 

G phm: Pha61n son to6 d9ie63m so7n ha2

La2m cho ro74 ma85t d9a2n ba2 nu7o71c Nam

 

C4. Lm sao g kiểu Telex ?

Nhấn mũi tn ở hộp Kiểu g trong trang Chnh để chọn kiểu g Telex 3 (kiểu tự do) như hnh sau đy:

 

 

Hnh 9: Trang chnh WinVNKey để dng kiểu g dấu Telex.

 

V dụ: Phấn son t điểm sơn h
Lm cho rỡ mặt đn b nước Nam

 

G phm: Phaasn son too ddieerm sown haf

Lafm cho rowx mawjt ddafn baf nuwowsc Nam

 

C5. Kiểu g dấu Tubinhtran

 

 

Hnh 10: Kiểu g dấu Tubinhtran.

(*) chỉ thch hợp cho bn phm Php v n c cấu tạo khc với bn phm Anh-Mỹ.

 

Kiểu g dấu Tubinhtran thật ra phần lớn l tổng hợp cc ưu điểm của 2 kiểu g VNI v Telex. Kiểu g ny gip ta g dấu chữ Việt được nhanh hơn v:

 

        Dng đến 4 phm lặp: ee, uu, oo, aa (để g: , ư, ơ, ă) nn khng cần di chuyển ngn tay.

        Ở bn phm Anh - Mỹ, vị tr cc phm: 1, 2, 3, 4, 5 (để g dấu thanh) v 6, q, a, e, u, o (để g: , , , ă, ư) nằm gần nhau nn ta di chuyển ngn tay khng xa khi g những chữ c dấu thanh v mẫu tự c dấu.

        Mẫu tự đ chỉ cần g 1 lần phm d.

 

Lm sao g dấu kiểu Tubinhtran?

Ta nhấn mũi tn ở hộp Kiểu g trong trang Chnh để chọn kiểu g Tubinhtran như hnh sau đy:

 

 

Hnh 11: Trang chnh WinVNKey để dng kiểu g dấu Tubinhtran.

 

 

Lưu : Điều chỉnh như trn th khng những ta c thể g dấu theo kiểu g Tubinhtran, m cn c thể g nhanh một số phụ m đầu như:

        G f bung ra ph ( vd: g fi → phi ) .

        G q bung ra qu ( vd: g qa → qua ).

        G j bung ra gi (vd: g ja → gia ).

        G k bung ra kh (nếu chỉ muốn k th ta g nhanh 2 lần phm k. L do của sự chọn đặt ny l v phụ m kh đứng trước tất cả nguyn m trong khi k chỉ đứng trước: i, , e).

 

C6. Lm sao g cc kiểu khc?

Nhấn mũi tn đen ở hộp Kiểu g trong trang Chnh sẽ hiện ra bảng liệt k 16 kiểu g. Ta chọn kiểu g no cũng được.

C7. Lm sao thay đổi kiểu g theo ring?

WinVNKey cho php thay đổi kiểu g theo muốn ring.

Cch lm: Nhấn chữ Kiểu g mu xanh ở trang Chnh của khung WinVNKey, sẽ hiện ra khung Điều Chỉnh Cch G Chữ Việt như hnh dưới đy:

 

 

Hnh 12: Khung Điều Chỉnh Cch G Chữ Việt.

 

Ta c thể thay đổi xếp cc dấu chữ Việt theo bất cứ nt dấu no. Xong, ta nhấn mũi tn đen kế nt Kiểu g ở gc trn v chọn menu Lưu trữ dưới tn khc (Save As). Lc ấy sẽ hiện ra khung Đặt Tn Phương Php G Chữ như Hnh 22 dưới đy v sau khi chọn tn mới, ta nhấn nt OK.

 

 

Hnh 13: Khung Đặt Tn Phương Php G Chữ.

 

D. CC BỘ CHỮ (CHARSET) TRONG WINVNKEY

 

Bộ chữ, cn gọi l bảng m, l tập hợp cc k tự được sắp xếp theo một thứ tự nhất định no đ. Cng một tập hợp nhưng mỗi cch sắp xếp khc nhau sẽ tạo thnh một bộ chữ khc nhau. Th dụ: Bộ chữ Unicode l tập hợp cc k tự Việt được sắp xếp theo thứ tự do tập đon Unicode Consortium qui định, bộ chữ VISCII l do nhm chuyn gia Việt Nam ở hải ngoại (Viet-Std) qui định, cn VNI l do cng ty VNI Soft, VPS l do tổ chức VPS, v.v.

 

Cch chọn cc bộ chữ như sau. V dụ:

1.     Nếu dng phng của Unicode th phải chọn bộ chữ (bảng m - Charset) l Unicode (bộ chữ thứ 4 trong Bộ chữ ở trang Chnh của khung WinVNKey).

2.     Nếu dng phng của VPS th phải chọn bộ chữ l VPS (bộ chữ thứ 11 trong WinVNKey).

3.     Nếu dng phng của VNI th phải chọn bộ chữ l VNI (bộ chữ thứ 10 trong WinVNKey).

4.     v.v

 

E. CC PHƯƠNG PHP G DẤU THNG MINH

 

WinVNKey hỗ trợ 17 cch kết hợp dấu thng minh để ta g dấu chữ Việt được nhanh hơn v chnh xc hơn. Người dng thch cch no th chọn cch đ.

 

Nhấn mũi tn đen ở hộp Cch kết hợp dấu trong trang Chnh sẽ hiện ra bảng liệt k 17 cch kết hợp dấu, được đnh số từ 0 đến 16 như hnh dưới đy.

 

Hnh 14

 

V dụ, ta chọn cch số 5. Vần kiểu tự do (G dấu tự do, kết hợp nếu l vần Việt). Muốn hiểu nội dung cch ny, ta nhấn chuột ở chữ mu xanh Cch kết hợp dấu sẽ hiện ra khung Chọn Lựa Cho Chữ Việt như hnh dưới đy. Ở khung ny, ta nhấn cc nt hnh vung sẽ hiện ra cc chi tiết được hỗ trợ trong cch ny.

 

 

Hnh 15

 

F. CCH G NHANH BẰNG MACRO

 

Chữ Macro trong WinVNKey được hiểu l cch g tắt, tốc k.

So với cc phần mềm g khc, ưu điểm nổi bật của WinVNKey l thiết kế sẵn cc cch g nhanh bằng macro.

 

F1. Lm sao dng cc macro c sẵn ?

WinVNKey cung cấp sẵn một số macro để người dng c thể sử dụng liền, hoặc sử dụng như l những v dụ để từ đ m pht triển thm ln.

 

V dụ, ta muốn dng macro c sẵn trong tệp từ Thường Dng, theo kiểu g VNI chẳng hạn th ta điều chỉnh trang Chnh như hnh sau đy:

 

 

Hnh 16

 

Sau đ, nhấn chữ Macro mu xanh, sẽ hiện ra khung Chọn Lựa Macro như hnh dưới đy. Ta chọn Thường dng th hộp kế bn sẽ cho thấy cc macros c sẵn biến thnh chữ g.

 

 

Hnh 17

 

Chọn xong, v dụ g chta rồi g phm trống (space), sẽ biến thnh chữ chng ta.

 

F2. Lm sao định nghĩa thm cc macro ?

V dụ ta muốn định nghĩa thm macro dc bung ra được trong tệp từ Thường Dng, ta nhấn nt Bin soạn ở đy, sẽ hiện ra khung Bin Soạn Macro Từ Lười như hnh dưới đy. Vo khung ny lm cc bước sau:

 

        Nhấn nt Thm (Add)

        G macro dc v chữ được vo 2 dưới đy như trong hnh.

        Nhấn nt Nhập vo (Enter). Macro mới dc bung ra được sẽ được thm vo.

        Sau cng, nhấn nt X ở gc trn để đng lại v macro dc được sẽ được lưu trữ trong WinVNKey.

 

 

Hnh 18

 

G. CCH G NHANH TUBINHTRAN

 

Đy l phương php g tắt chữ Việt rất nhanh trn my vi tnh.

Kể từ phin bản WinVNKey 5.4.444 trở đi, c ci sẵn 2 tệp g tắt (Macro files):

 

        Cch Tubinhtran (c dấu): Để g nhanh chữ Việt c dấu.

        Cch Tubinhtran (khng dấu): Để g nhanh chữ Việt khng dấu.

 

Muốn dng tệp no th chọn tệp ấy. Lc khng dng nữa th tắt rồi g chữ Việt theo cch bnh thường.

 

Thời gian g giảm được khoảng 40% khi chỉ dng tệp Cch Tubinhtran. Thời gian g giảm được nhiều hơn nữa nếu dng kết hợp tệp Cch Tubinhtran với cc tệp g tắt do ta tự qui ước.

 

Cch g nhanh ny được trnh by đầy đủ trong bi Phương php mới g tắt chữ Việt v bi Cch g tắt chữ Việt khng dấu.

 

 

Xin xem Bi đầy đủ của bi ny ở trang mạng Chữ Việt Nhanh:

 

Trần Tư Bnh (Email: tubinhtran@gmail.com)

 

 

Về Trang Chnh

Ch Vit Nhanh